Donaudijk gedicht met BioSealing

Sinds de aanleg van een stuwdam in de Donau bij Greifenstein in Oostenrijk sijpelt er water uit de dijk langs de oever van de rivier. Dat geeft overlast door natte en ’s-winters gladde wegen. Vorig najaar is Deltares aan het werk gegaan om de lekkage met BioSealing te verhelpen. Afgelopen zomer bleken de bacteriën hun werk goed te hebben gedaan: het lekken is gestopt.

“Dit project is begonnen met een lezing door Volker Staal en Funderingen in het Oostenrijkse Graz”, vertelt John Lambert, trekker van het BioSealingproject bij Deltares. “Tijdens deze presentatie werd verteld hoe met deze innovatieve techniek de grondwaterlekken zijn gedicht bij het aquaduct van de HSL onder de Ringvaart van de Haarlemmermeer. Eén van de aanwezige bedrijven, Insond geheten, bleek serieuze belangstelling te hebben. Wij zijn met dit bedrijf gaan praten, waarbij onze gesprekspartners aangaven diverse toepassingen in Oostenrijk, Zwitserland en Duitsland te zien.”

No cure, no pay
“Insond werkt bijvoorbeeld voor Verbund-Austrian Hydro Power AG, de grootste Oostenrijkse elektriciteitsleverancier. Dit bedrijf heeft verschillende stuwdammen en stuwpanden in rivieren waar problemen met lekkage optreden. Na overleg met Verbund hebben we afgesproken om samen met Insond een lekkage nabij Greifenstein - een plaats circa veertig kilometer ten noordwesten van Wenen - aan te pakken op basis van no cure, no pay. Deze lekkage is ontstaan na de aanleg van een stuwdam in de Donau. Uit de dijk sijpelt voortdurend water. Insond had eerder al een cement-bentonietscherm aangebracht met het doel de lekkage te stoppen, maar die maatregel had niet het gewenste effect.”

Peilbuizen

Drainageleidingen
“Vorig jaar september zijn we gestart met de uitvoering. Aangezien het project nadrukkelijk als doel had te laten zien dat BioSealing werkt, hebben we de proeflocatie bij Greifenstein uitgebreid geïnstrumenteerd. Er zijn twaalf injectieputten geplaatst in de dijk om de voedingsstoffen voor de bodembacteriën te injecteren. Daarnaast hebben we drie raaien met peilbuizen aangelegd en twee drainageleidingen om de beoogde afname van de lekkage te kunnen waarnemen. Verder hebben we enkele waarnemingsputten gemaakt voor milieumetingen. Het project is namelijk ook benut om de milieueffecten van BioSealing in kaart te brengen. Daarvoor heeft de Universiteit van Wenen voor, tijdens en na de proef het grondwater bemonsterd.”

Bacteriële activiteit
“Eind november zijn we begonnen met het injecteren van de voeding voor de bacteriën. In een eerste fase hebben we dit in zes van de twaalf injectieputten gedaan gedurende een termijn van vier weken. Via de peilbuizen hebben we geleidbaarheidsmetingen gedaan waaruit bleek dat de oplossing zich naar wens verspreidde. Het plan was om tot 15 februari de hoeveelheid drainwater te meten om de afname van de lekkage te kunnen waarnemen. In eerste instantie leek er weinig te gebeuren, wat niet heel vreemd was omdat het grondwater op een bepaald moment nog maar 1°C was. Bij zo’n temperatuur is er nauwelijks bacteriële activiteit. Begin februari, toen het weer wat warmer werd, zagen we een lichte afname van het draindebiet. We hebben toen besloten om nog een maand langer te meten. Op 15 maart was het debiet afgenomen met een factor zeven. Er bestond echter twijfel aan de kwaliteit van de debietmetingen. Dit zou kunnen betekenen dat het werkelijke effect minder groot was.”

Tweede injectieronde
Lambert vervolgt: “Het lekken was dus slechts gedeeltelijk verholpen. Om te bepalen of de te geringe afdichting samenhing met de lokale ondergrond hebben we in het laboratorium in Delft nog een verstoppingsproef met grond uit de Donaudijk gedaan. Daarbij kregen we de grond wel dicht. Daarom zijn we in juli gestart met een tweede injectieronde. Hierbij hebben we gedurende vijf weken via alle twaalf injectieputten de voedingsoplossing geïnjecteerd. Na vier weken was er totaal geen lekkage meer. Daarmee is het project een succes, zeker omdat uit het milieuonderzoek blijkt dat BioSealing geen negatieve effecten op de omgeving heeft. Dat betekent dat een attest op BioSealing kan worden aangevraagd voor Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Een dergelijke attest maakt de weg vrij voor toepassing van de techniek in deze landen.”

Meer informatie
Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met John Lambert, telefoon 088 335 75 42.

Gepubliceerd:16 november 2009