Kostenbeheersing en kostenbesparing

Kostenoverschrijdingen bij infrastructurele projecten komen regelmatig voor. Het bouwen op slappe grond in een dichtbevolkte omgeving op zich is al complex. Niemand zit te wachten op verrassingen in de ondergrond die leiden tot vertraging en extra kosten.

Deltares ondersteunt opdrachtgevers en bouwers met data, kennis en software voor geotechnische kostenbeheersing. Niet alleen signaleren we tijdig problemen, we weten ook hoe we opbouw en eigenschappen van de ondergrond kunnen inzetten om de kosten te drukken. Enkele voorbeelden:

• Bestaande gegevens gebruiken
• Het juiste grondonderzoek
• Afweging van bouwmethoden op levensduurkosten
• Rekenen en ontwerpen zonder fouten
• Kostenbesparing en value engineering
• De juiste maatregelen voor onderhoud en reconstructie.

Bestaande gegevens gebruiken

In Nederland is al veel kennis van de ondergrond verzameld in archieven en studies. Geologen en geotechnici weten hierin de weg en kunnen de gegevens op de juiste wijze interpreteren. Zo maken we zonder veel moeite een kwalitatieve inschatting van de grondopbouw, en de risico’s bij de aanleg van infrastructuur.

Voor grote en complexe projecten is het zinvol de 'Basisscenario kaarten' op te stellen, die de verwachte bandbreedte in de grondopbouw weergeven. De kaarten worden aangeboden in een GIS-omgeving. Daarnaast dienen de kaarten om aanvullend grondonderzoek rationeler te kunnen plannen; namelijk alleen waar dat nodig is.

Het juiste grondonderzoek

De hoeveelheid en soort grondonderzoek hangt af van de complexiteit van het project en de ondergrond. Het programma Geo-Impuls ontwikkelt een richtlijn Risicogestuurd Grondonderzoek voor standaard projecten. Voor grotere en complexere projecten vormen de 'Basisscenario kaarten' de basis voor maatwerk.

De gebruikelijke sonderingen en boringen leveren puntinformatie. Soms is echter een continu beeld van de ondergrond nodig. Hiervoor beschikt Deltares over een breed scala aan geofysische onderzoekstechnieken.

Een goede uitvoering van het grondonderzoek is essentieel. Een GeoCheck Grondonderzoek verzekert in elk stadium van het project de kwaliteit van grondonderzoek.

Afweging van bouwmethoden op levensduurkosten

Opdrachtgevers moeten de kosten voor infrastructuur vaak al in een vroeg stadium vaststellen. De kosten hangen onder andere af van de gewenste doorlooptijd, beschikbaarheid en omgevingsbeïnvloeding. Deze aspecten zijn niet los van elkaar te zien en vragen een onderbouwde afweging. Verkeerde keuzes in de voorbereiding kunnen later leiden tot kostenoverschrijdingen en flinke vertraging.

De bouwers hebben in de moderne, geïntegreerde contracten de vrijheid om aanleg- en onderhoudskosten mee te wegen. Lokale grondcondities, functionele eisen en prikkels op beschikbaarheid beïnvloeden de afweging.

Om deze complexe afwegingen eenvoudig te maken heeft Deltares drie softwaremodellen:

• Het afwegingsmodel voor rijkswegen MRoad: MRoad is gratis beschikbaar voor licentiehouders van D-Settlement 8.2. Tegen vergoeding kan Deltares de afweging met MRoad uitvoeren.
• Het Wegen Analyse Model Overgangsconstructies.
• Het afwegingsmodel voor gemeentelijke wegen Balans: Balans is gratis beschikbaar voor geregistreerde gebruikers.

Rekenen en ontwerpen zonder fouten

Van verkenning tot realisatie komt steeds meer informatie beschikbaar over de ondergrond. Fouten bij versiebeheer en gebruik van informatie door meerdere partijen komen veelvuldig voor. De projectomgeving MGeoBase helpt data te beheren, onderling te combineren, en invoer te maken voor de Deltares geotechnische ontwerpsoftware.

Kostenbesparing en value engineering

Door een goede afstemming van de bouwmethoden op de opbouw en eigenschappen van de ondergrond is het mogelijk sneller en goedkoper te bouwen. Denk bijvoorbeeld aan gebruik van lokaal materiaal, minimaliseren van de hoeveelheid bouwstoffen en het gebruiken van natuurlijke ondoorlatende lagen in de ondergrond als afdichting. Maar hoe zeker is het dat de besparing werkelijk mogelijk is? Hoeveel geschikt materiaal is er bijvoorbeeld, en is de ondoorlatende laag wel overal aanwezig?

Ook hier kunnen onze geologen en geotechnici samen de juiste inschatting maken van de echte kansen voor kostenbesparing. Ook kunnen wij een voorstel voor grondonderzoek doen om meer zekerheid te krijgen.

Voor kostenbesparing bij infrastructuur in stedelijk gebied is er de GeoCheck Beheerst bouwen op slappe ondergrond. Zo leverde een alternatief ontwerp voor het project Almere Pampus tot 20% lagere onderhoudskosten voor wegen en riolering op.

De juiste maatregelen voor onderhoud en reconstructie

Metingen aan het gedrag van infrastructuur zijn essentieel om de juiste maatregelen te kiezen voor onderhoud of reconstructie. En net díe metingen zijn vaak niet uitgevoerd. Deltares kan uit historische metingen met satellieten (remote sensing) toch het gedrag reconstrueren. Met geavanceerde voorspellingsmodellen kunnen we daarna de effecten van verschillende maatregelen beoordelen. Een voorbeeld hiervan is de studie naar lagere onderhoudskosten voor de HSL bij Rijpwetering.

Bron foto: Guus Schoonewille fotografie