Natuurbranden en adaptief beleid en beheer

Begrijpelijkerwijs is er veel aandacht voor de natuurbrand incidenten zelf. De bredere context van risico’s en cascade effecten van natuurbranden is echter belangrijke informatie om mee te nemen in adaptief beleid en beheer van gebieden.

Toekomstige klimaatrisico's en natuurbranden

De samenhang van waterbeschikbaarheid, droogte en ondergrond maakt natuurbranden een complex klimaatrisico. Voor het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) hebben we daarom onderzoek gedaan naar de toekomstige klimaatrisico's in Nederland, specifiek voor natuurbanden. Een van de conclusies was dat de bestrijding van natuurbranden in de toekomst vaker een uitdaging wordt doordat branden groter, langduriger en mogelijk gelijktijdig optreden. We concludeerden dat het vraagstuk niet alleen draait om bestrijding, maar steeds meer om bewustwording, preventie, ruimtelijke inrichting, natuurbeheer en het omgaan met risico's voordat een brand ontstaat. Om onbeheersbare cascade-effecten te voorkomen is preventief beleid nodig naast crisisbestrijding. Ook is het belangrijk om natuurbrandrisico's mee te nemen in ruimtelijke inrichting en bescherming van vitale infrastructuur.

Voorbij de risico's - Keuzes voor een klimaatbestendig Nederland (Hoofdstuk natuurbranden)

Crisisrespons in relatie tot klimaatdreigingen

Met TNO en NIPV hebben we onderzoek gedaan naar schaarste vraagstukken in de crisisrespons in relatie tot klimaatdreigingen. We hebben gekeken naar een scenario met langdurige droogte en hitte, gecombineerd met meerdere gelijktijdige natuurbranden. Gelijktijdige natuurbranden komen al voor in Nederland. Dan ontstaan vragen als hoe je inzet organiseert van personeel en materieel, en wat gebeurt er als deze incidenten samenvallen met andere klimaatdreigingen zoals droogte, hitte of waterschaarste? Uit deze studie bleek dat juist die combinatie van droogte, hitte en meerdere natuurbranden tegelijkertijd de crisisrespons fundamenteel anders maakt dan bij veel traditionele incidenten. Er kwamen ook concrete aanbevelingen voor de crisisrespons naar voren.

Gelijktijdig optreden van risico’s

Natuurbranden staan niet op zichzelf. Ze zijn verbonden met droogte, waterschaarste, hitte en de inrichting van Nederland. Als klimaatverandering doorzet, zullen deze risico's vaker samen optreden. De vraag is daarom niet alleen hoe we natuurbranden bestrijden, maar vooral hoe we voorkomen dat ze uitgroeien tot bredere maatschappelijke crises.