Desk studie restzettingen

De gemeente Zuidplas is bezig met de voorbereiding van de ontwikkeling van een nieuw woongebied. Het project heeft de naam Cortelande (het vijfde dorp). De gemeente Zuidplas onderzoekt het handelingsperspectief rondom de te hanteren restzettingseis. Om tot een goed beeld van historische eisen, ervaringen, nauwkeurigheden en haalbaarheid te komen heeft de gemeente Zuidplas aan Deltares gevraagd een inventarisatie en analyse te maken van de ervaringen en de restzettingseisen die gebruikt zijn voor woningbouwgebieden met zeer slappe grond. Bij het bouwen in dit soort gebieden worden vaak problemen met bodemdaling ervaren. Deze uiten zich bijvoorbeeld op de lange duur door de noodzaak voor meer onderhoud als gevolg van verzakte wegen, openbare nutsvoorzieningen zoals riolering, openbaar groen, sportparken etc. dan de gemeenten in Nederland gemiddeld nodig hebben. Voor de ontwikkeling van woonprojecten, bedrijfsterreinen of wegen zullen ophogingen nodig zijn. Bij het bouwrijp maken is het gebruikelijk maatregelen te nemen om de zettingen op termijn te minimaliseren. Hierbij valt te denken aan voorbelasten met een (tijdelijke) overhoogte, toepassen van vacuüm consolidatie etc. Het effect van deze maatregelen op de optredende zettingen wordt vooraf op basis van lokale grondinformatie (grondonderzoek en parameterbepaling) ingeschat. Het werkelijke zettingsverloop kan uiteindelijk afwijken van de verwachting. Dit wordt mogelijk pas na enkele jaren duidelijk. Derhalve dienen vooraf duidelijke eisen te worden gesteld waaraan de maatregelen moeten voldoen en deze dienen in de uitvoering te worden gecontroleerd. Omdat het optreden van zettingen nooit volledig kan worden voorkomen, tenzij ingrijpende en kostbare maatregelen worden toegepast, wordt een eis gesteld aan de maximaal toelaatbare zetting. De uitgevoerde inventarisatie geeft inzicht in welke maximaal toelaatbare zetting is vastgesteld bij projecten bij een vergelijkbare ondergrond, over welke periode deze zettingseis betrekking heeft en in hoeverre deze eis ook daadwerkelijk is gehaald. De inventarisatie heeft 7 projecten uit het Deltares archief en aangeleverd door gemeente Zuidplas opgeleverd waarin het samendrukbare deel van de ondergrond enigszins overeen komt met de ondergrond ter plaatse van het project Cortelande (het vijfde dorp) en tevens voldoende informatie beschikbaar is voor nadere analyse. Reeds bij aanvang van de inventarisatie was duidelijk dat er cases zullen zijn waar niet alle gewenste informatie voor handen zal zijn. Dit heeft met name te maken met de tijdsperiode waarover de zettingseisen, in het algemeen, betrekking hebben. Dit ligt in de orde van een tiental of meerdere tientallen jaren. Het is niet gebruikelijk om de metingen gedurende deze periode te blijven meten of aan het einde van de periode de zettingen te analyseren en vast te stellen of voldaan is aan de zettingseis. De inventarisatie betreft dan ook vooral bouwprojecten waar relatief kort na oplevering duidelijk werd dat de zettingseis werd overschreden. Uit de geïnventariseerde projecten volgt het beeld dat de gestelde eisen liggen tussen maximaal 0,05 m in 12 jaar, zoals bij de N11 bij Alphen aan den Rijn en 0,20 m in 30 jaar, zoals onder andere bij de Brinkhorst in Moordrecht. Bij alle cases was sprake van restzettingscriteria die is toegepast op de door de bouwwerkzaamheden veroorzaakte zettingen. Autonome bodemdaling was geen onderdeel van het criterium. Van de projecten waarbij kort na de oplevering bleek dat de zettingseisen werden overschreden zijn de destijds opgestelde analyse rapporten nader bekeken. Het blijkt dat het overschrijden van de zettingseis vaak kan worden verklaard met onvolkomenheden in de controle op de uitvoering. Verder laat de analyse zien dat in de bouwprojecten geen rekening wordt gehouden met de onzekerheden in de ondergrond. Het rapport geeft aanbevelingen hoe in de toekomst om te gaan met restzettingen.