Natuurlijk veilig : op weg naar synergie tussen natuur en waterveiligheid

In haar intreerede Natuurlijk veilig, van 11 september 2026, laat Bregje van Wesenbeeck, hoogleraar Natuurlijke oplossingen voor waterveiligheid en klimaatadaptatie aan TU Delft en wetenschappelijk directeur van Deltares, zien hoe natuur en waterveiligheid elkaar kunnen versterken. Haar centrale boodschap: natuur is geen alternatief voor techniek, maar een essentieel onderdeel van toekomstbestendige oplossingen voor waterveiligheid en klimaatadaptatie. Van Wesenbeeck beschrijft hoe natuurlijke systemen zoals kwelders, schorren, mangrovebossen en ooibossen bijdragen aan het dempen van golven, het vasthouden van sediment, het opslaan van koolstof en het vergroten van de veerkracht van kustgebieden. Tegelijkertijd staan deze ecosystemen wereldwijd onder druk door menselijk ingrijpen, verstedelijking, landgebruik en zeespiegelstijging. De rede bouwt voort op bijna twintig jaar onderzoek naar de rol van vegetatie in kustbescherming. Experimenteel onderzoek in onder meer de Deltagoot liet zien dat vegetatie ook onder extreme stormomstandigheden een belangrijk golfdempend effect heeft. Door natuurlijke processen beter te meten, modelleren en opschalen kunnen ecosystemen steeds beter worden meegenomen in ontwerpkeuzes voor dijken, voorlanden en kustzones. Een belangrijke conclusie is dat effectieve natuurgebaseerde bescherming ruimte vraagt. Om intergetijdengebieden zoals kwelders en mangroves in stand te houden, moeten zij kunnen meegroeien met een stijgende zeespiegel. Dat vraagt om een bredere en meer dynamische inrichting van kustzones, waarbij natuur, waterveiligheid en andere functies gezamenlijk worden beschouwd. De grootste uitdaging ligt niet langer in het aantonen van de werking van nature based solutions, maar in het maken van maatschappelijke en bestuurlijke keuzes. Het benutten van natuurlijke processen vraagt om een andere manier van ontwerpen, samenwerken en denken over waterbeheer. Alleen door natuur vanaf het begin mee te nemen in planvorming kunnen we werken aan een veilige, klimaatbestendige én ecologisch gezonde delta.