Trifluorazijnzuur in Nederland : literatuurstudie naar het vóórkomen en mogelijke bronnen van trifluorazijnzuur (TFA) in Nederland

PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) worden veel gebruikt in industrie en consumentenproducten. Binnen deze grote groep valt ook TFA, een zeer korte keten PFAS die in het buitenland wijdverspreid en in relatief hoge concentraties wordt aangetroffen. TFA is zeer mobiel en persistent. In Nederland wordt het nog weinig gemonitord, maar er geldt sinds 2023 een indicatieve drinkwaterrichtwaarde van 2,2 µg/l. Om te bepalen of TFA een milieuprobleem vormt, is inzicht nodig in het vóórkomen en de bronnen ervan. Metingen laten zien dat TFA in Nederland voorkomt in oppervlaktewater van onder meer het Rijn- en Maasstroomgebied en in grondwater in verschillende provincies, waar de concentraties regelmatig boven de drinkwaterrichtwaarde liggen. Ook bij drinkwaterinnamepunten wordt TFA soms boven de signaleringswaarde aangetroffen. Buitenlandse onderzoeken tonen aan dat TFA daarnaast voorkomt in neerslag, bodem en planten, en dat de concentraties wereldwijd zijn toegenomen. Waarschijnlijk geldt dit ook voor Nederland. TFA kan uit verschillende bronnen in het milieu terechtkomen, waaronder de afbraak van koudemiddelen zoals HFC-1234yf en HFC-134a, die via neerslag bijdragen aan verspreiding. Ook bestrijdingsmiddelen vormen een aannemelijke bron, gezien bevindingen in landbouwgebieden in Duitsland, Zwitserland en Nederland. Daarnaast kan TFA ontstaan uit de afbraak van bepaalde geneesmiddelen, industriële lozingen en langere keten PFAS, al is de omvang hiervan onbekend. Meer onderzoek en gerichte monitoring van onder andere oppervlaktewater, grondwater en neerslag zijn nodig om het vóórkomen en de belangrijkste bronnen beter te begrijpen en gerichte maatregelen te kunnen treffen.