1 kW‑Balanswijk biedt handelingsperspectief voor woningbouw in netcongestiegebieden
Expert(s) |
Iris Hartstra
|
Ivo Pothof
Door netcongestie kunnen nieuwe wijken steeds vaker niet tijdig worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Hierdoor loopt de oplevering van duizenden woningen vertraging op en dat zet de woningbouwopgave onder druk. Deltares verkent daarom samen met energiecoöperatie Almeerse Wind, Alliander (DEP), Merosch, Bright en de gemeente Almere de haalbaarheid van een oplossing die woningbouw vooruithelpt: de ontwikkeling van de 1 kW-Balanswijk. De unieke samenstelling van dit consortium biedt een solide basis om het concept integraal te toetsen, zowel technisch, sociaal als vanuit regelgeving.
Slim ontwerp benut energienet efficiënter
De 1 kW-Balanswijk is een schaalbaar concept voor nieuwbouwwijken waar het gelijktijdige piekverbruik per woning wordt beperkt tot 1 kW. Dit is aanzienlijk lager dan de huidige ontwerpwaarden van 2,5 tot 3,5 kW. Hierdoor kunnen naar verwachting twee tot drie keer zoveel woningen worden aangesloten op dezelfde netcapaciteit, zonder te hoeven wachten op netverzwaring.
Om dit te bereiken wordt er gebruik gemaakt van lokale energieopwekking (onder andere zonnepanelen), energieopslag in de ondergrond en (zo min mogelijk) batterijen, sturing via slimme systemen én richtlijnen voor bewonersgedrag. Zo ontstaat een robuust en lokaal gebalanceerd energiesysteem.
Van pilot tot schaalbaar concept
De aanpak wordt uitgewerkt aan de hand van verschillende Almeerse cases, variërend van zes woningen tot toekomstige stadsdeelontwikkeling in Almere Pampus (circa 7.500 woningen). Door te ontwerpen, te rekenen en te toetsen op meerdere schaalniveaus — straat, buurt, wijk, stadsdeel — werken we gezamenlijk toe naar een gestandaardiseerd samenwerkingsconcept dat gemeenten, ontwikkelaars en energiecoöperaties direct kunnen gebruiken.
Kennis duurzame warmte en integrale energiemodellen
Deltares levert in het project kennis en modellen om duurzame warmte- en koudenetten te ontwerpen met gebruik van water- en bodembronnen. We verzamelen de gebruikers- en kostendata en toetsen de technische en economische haalbaarheid op woning-, gebouw-, wijk- en stadsdeelniveau.
Daarnaast draagt Deltares bij aan het ontwikkelen van kaders, protocollen en indicatoren voor netbewust bouwen. Deze combinatie van technische inzichten en governance‑instrumenten maakt de aanpak schaalbaar en toepasbaar voor nieuwbouwprojecten in heel Nederland.
De 1 kW-Balanswijk is daarbij méér dan een technische oplossing. Het concept richt zich ook op bewonersparticipatie, nieuwe vormen van samenwerking met energiegemeenschappen en een governance-model dat duurzame betrokkenheid stimuleert. Door techniek, gedrag en organisatievormen in samenhang te ontwikkelen, ontstaat een toekomstbestendig lokaal energiesysteem dat betrouwbaar, betaalbaar én sociaal gedragen is.
Belemmering woningbouw aangepakt
Met de ontwikkeling van de 1 kW‑Balanswijk wordt een belangrijke belemmering voor woningbouw rechtstreeks aangepakt. Door het benodigde aansluitvermogen sterk te verlagen, ontstaat ruimte om sneller te bouwen — essentieel voor het realiseren van de nationale woningbouwopgave van 600.000 nieuwe woningen tot 2030.
Headerfoto: Windpark Pampus Wind, bron: Almeerse Wind
