Bescherming van ontheemde gezinnen tegen overstromingsrisico’s in Nigeria

Weerbaarheid opbouwen waar het het hardst nodig is

Frequente en hevig overstromingen blijven intern ontheemden (IDP’s) in het noordoosten van Nigeria in gevaar brengen, vooral in de drukke kampen van Dikwa. IDP’s zijn mensen die gedwongen zijn hun huis te verlaten door conflict of rampen, maar binnen hun eigen land blijven wonen, vaak in tijdelijke onderkomens met beperkte middelen.

“Ik heb met eigen ogen gezien hoe overstromingen de huizen en de hoop van mensen wegspoelen,” vertelt Taiwo Ogunwumi, Flood Risk and Disaster Specialist bij Deltares. “Dit zijn gezinnen die alles al een keer hebben verloren door conflict, en vervolgens opnieuw getroffen worden wanneer het regenseizoen begint.”

Voordat Taiwo bij Deltares werkte, was hij bij de IOM actief als consultant ruimtelijke informatie en ondersteunde hij humanitaire projecten voor vrouwen en kinderen in de regio. Het herhaaldelijke verlies dat mensen meemaken door overstromingen versterkte zijn vastberadenheid om praktische oplossingen te vinden. “Toen ik bij Deltares kwam werken, wist ik dat ik wilde bijdragen aan projecten die data omzetten in echte bescherming,” legt hij uit.

Van data naar beslissingen

In samenwerking met het IOM Nigeria WASH-team ontwikkelde Deltares gedetailleerde overstromingsrisicomodellen voor 17 IDP-kampen. Met regenvalgegevens, topografische informatie en nauwkeurige lokale observaties simuleren de modellen het overstromingsgedrag onder drie omstandigheden:

• Zonder drainage-infrastructuur,
• Met de huidige drainagesystemen, en
• Met voorgestelde verbeterde drainagelayouts.

Voor het verzamelen van betrouwbare velddata gebruikte het IOM-team KoBoToolbox, een open-source platform dat geschikt is voor offline dataverzameling in afgelegen gebieden en gebieden met weinig middelen. Ondanks beperkte internettoegang en veiligheidssituaties verzamelden lokale medewerkers nauwkeurige, gelokaliseerde informatie over drainagesystemen, regenval en eerdere overstromingen. Cruciale input voor de modellen van Deltares.

“We konden zelf niet naar de kampen reizen, maar dankzij lokale partners konden we toch de juiste data verzamelen,” vertelt Taiwo. “Die samenwerking was essentieel. Het laat zien dat je ook met beperkte middelen accurate en waardevolle resultaten kunt behalen.”

Interactieve tools voor humanitaire planning

De resultaten zijn gedeeld via een storymap en een interactief dashboard, waarmee IOM-medewerkers en partners overstromingsscenario’s per kamp kunnen verkennen. Het dashboard toont de impact van verschillende regenintensiteiten en drainagecondities, en laat duidelijk zien hoe het vrijmaken van verstopte afvoeren en het aanleggen van nieuwe kanalen het overstromingsrisico aanzienlijk kan verminderen.

“We modelleren niet alleen overstromingen, we helpen humanitaire besluitvormers vooruitkijken,” zegt Taiwo. “Met deze tools kunnen ze zich beter voorbereiden, middelen verstandig inzetten en de meest kwetsbare mensen beschermen voordat de volgende storm komt.”

Basis leggen voor langdurige weerbaarheid

Het project beveelt aan om bestaande drainage-infrastructuur te onderhouden en verbeteren en, waar nodig, onderkomens te verplaatsen naar veiligere zones. Door overstromingsmodellering te integreren in rampenvoorbereiding kunnen anticiperende maatregelen en lange-termijnweerbaarheid verder worden versterkt.

Via deze samenwerking bieden Deltares en IOM niet alleen wetenschappelijke inzichten, maar ook praktische handvatten voor het verminderen van overstromingsrisico’s in opvanglocaties. Daarnaast laten we zien hoe kennis en compassie samen het verschil kunnen maken.

“Dit werk is voor mij heel persoonlijk,” zegt Taiwo tot slot. “Elk model dat we bouwen is een stap richting veiligheid en waardigheid voor mensen die stabiliteit verdienen na jaren van tegenslagen.”