Gevolgen weersextremen beter in kaart

Eerder dit jaar hebben wij een nieuw kaartverhaal gepubliceerd dat inzicht geeft in de bereikbaarheid van vitale infrastructuur bij grootschalige extreme regen. Het kaartverhaal is ontwikkeld door Deltares in samenwerking met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Climate Adaptation Services (CAS).

In 2021 hebben wij samen met Wageningen Environmental Research (WENR) en CAS een verhaal gepubliceerd over natuurbranden. Die atlas geeft aan hoe gevoelig de verschillende gebieden in Nederland zijn voor het ontstaan van natuurbranden en hoe je kunt bepalen hoe groot de kans is dat er ergens brand uitbreekt.

Uit ons onderzoek blijkt dat natuurbranden in de toekomst zullen gaan toenemen in aantal en ook vaker tegelijkertijd zullen gaan plaatsvinden. Het is belangrijk om de impact beter te begrijpen.

Margreet van Marle

Beter inzicht voor beheerders

De klimaateffectatlas over bereikbaarheid van vitale infrastructuur ten tijde van grootschalige extreme regen is bedoeld voor beheerders van vitale infrastructuur, gebiedsbeheerders en crisisorganisaties. Zij kunnen het gebruiken om te analyseren welke locaties minder goed bereikbaar worden door extreem weer.

De klimaateffectatlas voor natuurbrandgevoeligheid is bedoeld voor gemeenten, veiligheidsregio's, brandweer, provincies, natuurbeheerders en beheerders van infrastructuur. Ze geven een beeld van de locaties die meer of minder gevoelig zijn voor het ontstaan van een brand. In principe kan overal in Nederland een natuurbrand voorkomen.

De kaarten helpen om inzicht te krijgen op welke plaatsen nu veel branden kunnen worden verwacht en of de kans zal gaan toenemen in de toekomst. De kaarten geven ook inzicht in locaties waar nu nog niet veel branden worden verwacht, maar waarbij dat in de toekomst wel gaat zijn.

Hoe kan je de kaarten gebruiken?

De klimaateffectatlassen zijn in de eerste plaats een hulpmiddel om inzicht te krijgen in de gevolgen van klimaatverandering voor een gebied. De atlassen laten zien waar risico’s bestaan. De kaarten zijn bedoeld om inzicht en bewustwording te bieden en om gesprekken over klimaatadaptatie te ondersteunen. Ze zijn niet geschikt voor uitspraken over één specifiek huis of perceel. Resolutie, onzekerheden en lokale omstandigheden maken daarvoor aanvullende analyses nodig.

Een integrale aanpak biedt perspectief

Nederland staat voor grote uitdagingen. Integrale aanpakken, die rekening houden met verschillende weersextremen, moeten verder kijken dan het bestrijden van incidenten alleen.

Zowel onze studies naar natuurbranden als naar extreme neerslag laten zien dat de grootste risico's ontstaan wanneer vitale systemen onder druk komen te staan. Uitval van infrastructuur, beperkte bereikbaarheid, evacuaties, en cascade-effecten kunnen de maatschappelijke impact sterk vergroten.

Om weerbaar te worden draait het niet alleen om bestrijding of bescherming van afzonderlijke objecten, maar om te kijken naar het systeem als geheel. Dat vraagt om een combinatie van preventie, ruimtelijke inrichting, klimaatadaptatie, natuurbeheer, en crisisvoorbereiding.