Opgave waterkwaliteit Rotterdamse haven beter in beeld
Nieuw onderzoek van Deltares toont aan dat dertien stoffen met een mogelijke industriële herkomst kritisch of mogelijk kritisch zijn voor de waterkwaliteit in de Rotterdamse haven volgens de huidige Kaderrichtlijn Water (KRW). Daarmee is de opgave voor de havenindustrie verder aangescherpt. Een volgende stap is het bepalen van de relatieve bijdrage van de industrie ten opzichte van andere bronnen.
Eind 2027 moet het oppervlaktewater in de Rotterdamse haven voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Nieuw onderzoek van Deltares, uitgevoerd in opdracht van SmartPort, Deltalinqs en Port of Rotterdam, laat zien dat van de 122 KRW-stoffen die als prioritair (45) of specifiek verontreinigd (77) zijn aangemerkt, er dertien stoffen met een mogelijk industriële bron kritisch of mogelijk kritisch zijn voor de Rotterdamse haven volgens de huidige KRW.
Hiermee is de opgave voor de Rotterdamse havenindustrie verder aangescherpt. Een potentiële vervolgstap is om de relatieve bijdrage van de Rotterdamse havenindustrie voor deze stoffen ten opzichte van andere bronnen in kaart te brengen.
Uitdaging voor de Rotterdamse haven
De eisen van de Europese Kaderrichtlijn Water, waar Nederland in 2027 aan moet voldoen, vormen voor de Rotterdamse haven een belangrijke uitdaging. Net als in veel andere delen van Nederland, voldoet de waterkwaliteit van de Nieuwe Maas en de Nieuwe Waterweg op dit moment nog niet aan alle normen.
Tegelijkertijd is nog onvoldoende duidelijk welke rol verschillende bronnen en activiteiten in het havengebied spelen bij de overschrijding van die normen. Om te komen tot een gerichte aanpak voor de Rotterdamse haven doet SmartPort, in samenwerking met Deltalinqs en het Havenbedrijf Rotterdam, al enige tijd onderzoek.
CHEMtrend-database
Dit jaar is door Deltares een analyse uitgevoerd van openbaar beschikbare data om beter zicht te krijgen op welke stoffen kritisch zijn voor het Rotterdamse havengebied. Deze analyse was een aanbeveling uit het vooronderzoek dat Deltares en KWR in 2025 deden naar de gevolgen van de KRW voor de Rotterdamse haven en industrie.
Hiervoor is gebruik gemaakt van de CHEMtrend-database, die ontwikkelingen in de chemische waterkwaliteit laat zien. Daarbij is gekeken hoe de stoffen zich tot de KRW-norm verhouden, of de concentratie stijgt of daalt, en of er een mogelijke industriële bron is.
Het onderzoek laat zien dat dertien stoffen met een mogelijke industriële bron kritisch of mogelijk kritisch zijn voor de Rotterdamse haven. Onder ‘kritisch’ wordt verstaan dat de concentraties van deze stoffen in het oppervlaktewater van de waterlichamen Nieuwe Maas of Nieuwe Waterweg de huidige of toekomstige norm overschrijden.
Inzicht in belangrijkste bronnen
De onderzoekers concluderen dat voor (mogelijk) kritische stoffen die in 2027 of 2033 meer gezamenlijk inzicht in de belangrijkste bronnen nodig is. Op basis daarvan is te bepalen welke maatregelen het meest effectief zijn om de waterkwaliteit in de Rotterdamse haven te verbeteren. Voor stoffen die nieuw worden toegevoegd aan de KRW en stoffen die mogelijk kritisch zijn in 2039, moeten de ontwikkelingen goed worden gemonitord.
Wiebe de Boer, coördinator Roadmap Futureproof Port Infrastructure bij SmartPort:
"We weten nu beter welke stoffen kritisch of mogelijk kritisch zijn voor de Rotterdamse haven. De uitdaging is nu om te begrijpen waar deze stoffen vandaan komen en wat de relatieve bijdrage van de Rotterdamse havenindustrie hieraan is. Daarmee kunnen we concreter maken hoe groot de opgave is voor de bedrijven en vervolgens wat het handelingsperspectief is in termen van effectieve maatregelen."
De uitdaging is nu om te begrijpen waar deze stoffen vandaan komen en wat de relatieve bijdrage van de Rotterdamse havenindustrie hieraan is.
Wiebe de Boer
Volgende stap
De bijdrage van de Rotterdamse havenindustrie in relatie tot bovenstroomse bronnen en andere sectoren is nog niet onderzocht. Dit zou kunnen door de belangrijkste bronnen in de haven en bovenstrooms in kaart te brengen van de stoffen die (mogelijk) kritisch zijn en in 2027 of 2033 aan de norm moeten voldoen. Dit helpt om het handelingsperspectief voor de Rotterdamse havenindustrie verder te concretiseren.
Het onderzoek brengt bestaande kennis, knelpunten en handelingsperspectieven samen en laat zien dat samenwerking tussen bedrijven, overheden en kennisinstellingen essentieel is om de waterkwaliteit verder te verbeteren.
