Herstel na rampen op Sint Maarten

Herstel gaat niet alleen over de wederopbouw na een ramp, maar ook over het aanpakken van de kwetsbaarheden die in de eerste plaats tot ernstige gevolgen hebben geleid. Voor kleine eilandstaten in ontwikkeling (SIDS), die vanwege hun geringe omvang, geografische isolatie en economische afhankelijkheid van enkele sectoren met unieke risico’s worden geconfronteerd, is ‘beter herbouwen’ essentieel voor veerkracht op de lange termijn.

Er is helaas nog steeds weinig kennis over hoe herstelkaders effectief kunnen worden toegepast in de context van SIDS. Door de lessen en tekortkomingen op het gebied van herstel op Sint Maarten te onderzoeken, helpt deze studie bij het identificeren van mogelijkheden om toekomstige herstelplanning en inspanningen voor het opbouwen van veerkracht in andere SIDS-landen te versterken.

Lessen en tekortkomingen in kaart brengen

Dit onderzoek maakte gebruik van een 'desk-based' aanpak, waarbij evaluaties na de ramp, herstelrapporten en institutionele documenten met betrekking tot Sint Maarten na de orkanen Irma en Maria in 2017 werden bestudeerd. De bevindingen werden getoetst aan een SIDS-herstelkader om de verwachte herstelbehoeften te vergelijken met de daadwerkelijke herstelmaatregelen in verschillende sectoren.

Expert Taiwo Ogunwumi legt uit: "Het onderzoek baseerde zich op informatie van overheden, internationale organisaties, NGO's en hulpverleningsinstanties. Een belangrijke uitdaging was de gefragmenteerde aard van de herstelinformatie en de moeilijkheid om plannen te koppelen aan de resultaten van de uitvoering. Het vernieuwende aan het onderzoek is de manier waarop we een herstelkader hebben toegepast om herstelmaatregelen en -projecten systematisch te beoordelen, lessen en tekortkomingen te identificeren en een aanpak te ontwikkelen die kan worden gerepliceerd en uitgebreid naar andere kleine eilandstaten in ontwikkeling.“

Expert Jim Lilly: "Dergelijke studies helpen praktische lessen te identificeren die overheden, donateurs en gemeenschappen kunnen ondersteunen bij het realiseren van herstel dat niet alleen voorzieningen herstelt, maar ook de kwetsbaarheid vermindert en de veerkracht versterkt.”

Uit het onderzoek komt naar voren dat het herstel na de ramp op Sint Maarten per sector ongelijk verliep. Essentiële voorzieningen zoals havens en nutsbedrijven herstelden zich relatief snel, terwijl belangrijke sectoren zoals de woningbouw en de luchthaven te maken kregen met grote vertragingen. Hoewel financiële steun al in een vroeg stadium was toegezegd, veroorzaakten vooral financieringsknelpunten en complexe administratieve processen vertragingen.

Focus op veerkracht op de lange termijn

Taiwo: "Een belangrijke conclusie is dat herstel na een ramp zich niet alleen moet richten op de reconstructie van beschadigde infrastructuur. Het herstel moet ook de kwetsbaarheid in de toekomst verminderen en de veerkracht op lange termijn versterken. In de praktijk was het herstel echter vaak gericht op het terugbrengen van de situatie naar hoe deze vóór de ramp was, in plaats van op het verbeteren van systemen of het opbouwen van een betere paraatheid.“

Vooral beleidsmakers, instanties voor rampenherstel, lokale overheden, internationele donoren, ontwikkelingsorganisaties en SIDS-landen hebben baat bij de bevindingen van dit onderzoek. Hun werk kan worden verbeterd omdat het onderzoek aantoont waar vertragingen optreden, welke sectoren het zwaarst worden getroffen en hoe herstelsystemen bij toekomstige rampen efficiënter en veerkrachtiger kunnen worden gemaakt.

Taiwo benadrukt: "Aangezien het aantal rampen als gevolg van klimaatverandering blijft toenemen, worden herstelplanning en paraatheid steeds belangrijker. Toekomstig herstel moet niet alleen kwetsbaarheden aanpakken, maar ook systemen versterken om risico’s te verminderen.”

Vervolgonderzoek

Een vervolgonderzoek loopt al. Dit richt zich op de digitalisering van Post-Disaster Needs Assessments (PDNA’s), een cruciale basis voor effectieve herstelplanning. "We onderzoeken hoe digitale hulpmiddelen de snelheid, nauwkeurigheid en efficiëntie van het PDNA-proces kunnen verbeteren, waarbij we Sint Maarten als casestudy gebruiken, waar deze hulpmiddelen in de praktijk zijn toegepast."

We hopen dat de bevindingen waardevolle inzichten zullen opleveren voor andere kleine eilandstaten in ontwikkeling en zullen aantonen hoe digitale oplossingen de rampenrespons kunnen versterken, wetenschappelijk ondersteunde besluitvorming kunnen ondersteunen en de herstelplanning kunnen verbeteren. Uiteindelijk is het doel om landen te helpen technologie in te zetten om na rampen snellere en effectievere herstelresultaten te realiseren.