Karakterisatie en visualisatie van de ondergrond

Inzicht in de opbouw en gesteldheid van de ondergrond verbetert de resultaten van onder meer zandwinning, waterbeheer en de zoektocht naar alternatieve energiebronnen. Deltares ontwikkelt en implementeert een grote verscheidenheid aan meetmethoden en software om de (zee) bodem en de diepere ondergrond in kaart te brengen.  We lopen voorop met innovatieve oplossingen voor nieuwe en steeds specialistischer vragen over de ondergrond waar de maatschappij mee te maken krijgt. Onze adviezen worden onderbouwd met geavanceerde veldmetingen, het gebruik van de modernste apparatuur en methoden, laboratoriumtesten en computermodellen.

Bovenaanzicht werkterrein

Vernieuwende meetmethoden

Deltares werkt in verschillende consortia en samenwerkingsverbanden aan de ontwikkeling van innovatieve meetmethoden. Zo wordt in Zeeland in het project FRESHEM met een elektromagnetisch systeem vanuit een helikopter de begrenzing van zout en zoet water in de ondergrond in kaart gebracht. De resultaten kunnen worden ingezet voor het optimaliseren van het zoetwaterbeheer. Daarnaast is een techniek in ontwikkeling waarmee met satellietbeelden kan worden bepaald hoeveel vocht er in de bodem zit. Dit is belangrijk voor bodem- en waterbeheer, bijvoorbeeld om te berekenen hoeveel grondwater aan de bodem kan worden onttrokken zonder deze te verarmen.

Zandwinning

Het karakteriseren van de bodem is ook van belang voor zand- en waterwinning. Deltares inventariseert de staat van de bodem, zowel aan land als in zee, met een combinatie van geofysische methodes. Het gaat bijvoorbeeld om seismiek, sonartechniek, elektrische weerstand en software voor de analyse van Scholte-golven op de zeebodem (MASW). Op die manier kan bijvoorbeeld bepaald worden hoeveel zand er uit zee gewonnen kan worden en hoe de bodem zich daarna kan herstellen. Ook is het mogelijk in woestijngebieden zandlagen te identificeren waaruit zoet water gewonnen kan worden.

Resultaten in beeld

Deltares deelt zijn kennis van de ondergrond. Zo ontwikkelen we bijvoorbeeld apps die kennis beschikbaar maakt voor een breed publiek over de bodem onder onze voeten en over de geologische gebeurtenissen uit ons verleden. Deltares PaleoMaps is hier een mooi voorbeeld van. Deze app maakt het mogelijk om tot 5500 jaar terug door een tijdreeks van kaarten van Nederland te bladeren. Zo ontstaat een beeld van hoe ons land eruit zag en wat er in de loop van de tijd is veranderd door bijvoorbeeld landwinning. Deze kaarten waren een gezamenlijke initiatief van Deltares, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Geologische Dienst Nederland -TNO.

Stratigrafisch modelleren van rivierdelta’s

Beschrijving van de ondergrond op grote diepte -stratigrafie- gaat gepaard met veel onzekerheid. De beschikbare gegevens zijn beperkt en het verkrijgen ervan, via seismiek en boorgaten, is duur. Er is behoefte aan meer en kwalitatief betere gegevens, bijvoorbeeld over porositeit (poreusheid) en permeabiliteit (doorlatendheid). Zo kan de ondergrond efficiënter worden gebruikt, bijvoorbeeld in de zoektocht naar diepe lagen grondwater. Daarom heeft Deltares, samen met Nederlandse universiteiten en industriële partners, modelleringstechnieken ontwikkeld voor de bouw geologische modellen met een hoge resolutie. Delft3D is een geïntegreerde software suite voor het simuleren van twee-dimensionale (in de horizontale of verticale vlak) en drie-dimensionale stroming, sedimenttransport en morfologie, golven, waterkwaliteit en ecologie en verzorgt de interacties tussen deze processen.