Alle Nederlandse steden kwetsbaar voor klimaatverandering

Gepubliceerd: 30 oktober 2014

Alle steden in Nederland, groot en klein, zijn kwetsbaar voor de effecten van klimaatverandering. De mate van kwetsbaarheid varieert echter en is vooral afhankelijk van de mate van bebouwingsdichtheid en de inrichting van het gebied.

Dit blijkt uit het eindrapport van het onderzoeksprogramma Climate Proof Cities, dat 29 oktober is aangeboden aan Peter Heij, directeur-generaal ruimte en water bij het ministerie van I&M. Deltares was, samen met een aantal andere kennisinstellingen en universiteiten, bij de samenstelling van het rapport betrokken.

3004[1]

 

Focus op hittestress en piekbuien

Het rapport opent met de vraag welke effecten klimaatverandering heeft op steden. Er is hierbij vooral gekeken naar de gevolgen van hittestress en wateroverlast door piekbuien. De schade die hierdoor veroorzaakt kan worden is in kaart gebracht, net als de maatregelen die de schade kunnen voorkomen of verminderen. Vaak is dat een combinatie van relatief kleine en lokale maatregelen. Tevens is aangegeven welke governance nodig is om de maatregelen te realiseren. Stedelijke bestuurders, maar ook bestuurders van waterschappen, kunnen hier concreet mee aan de slag.

Stad moet kunnen zweten

Deltares deed onder andere onderzoek naar de relatie tussen stedelijk water en hittestress. Frans van de Ven, projectleider bij Deltares: ‘Metingen hebben laten zien dat de hoeveelheid water in een stad en de verdamping daarvan effect hebben op de temperatuur van een stad. Kort gezegd: als een stad kan zweten, daalt de temperatuur. Is er onvoldoende water aanwezig dat kan verdampen, dan stijgt de temperatuur in de stad. Te veel verhard terrein en te weinig groen bevorderen dus de hittestress.’

Kwetsbare objecten in kaart brengen

Deltares heeft ook de schade van wateroverlast en hittestress in kaart gebracht. Van de Ven: ‘De schade loopt snel op als vitale en kwetsbare objecten als ziekenhuizen, treinstations of elektriciteitshuisjes uitvallen. De beheerders van deze objecten doen er goed aan die kwetsbaarheid goed in beeld te hebben.’ De maatregelen die kunnen worden genomen om schade te voorkomen of te minimaliseren zijn legio. Omdat de kwetsbaarheid lokaal is bepaald, is de keuze voor maatregelen ook afhankelijk van de lokale context. Veel maatregelen kunnen de komende decennia gefaseerd worden ingevoerd door mee te koppelen met groot onderhoud of renovaties, zodat de meerkosten beperkt blijven.

Kennis verspreiden

Het onderzoeksprogramma Climate Proof Cities is onderdeel van het programma Kennis voor Klimaat en is mede gefinancierd door het ministerie van I&M. De verzamelde kennis wordt actief verspreid. Onder meer via een cursus bij de Open Universiteit en workshops. Ook ontwikkelde Deltares samen met Rijkswaterstaat op basis van die kennis een stresstest voor de klimaatbestendigheid van gemeenten. De stresstest werd begin oktober in het Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering gepresenteerd.

In Climate Proof Cities werkte Deltares in een consortium met TNO, Wageningen University, TU Eindhoven, TU Delft, Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit, Unesco-IHE, KWR en de Universiteit van Amsterdam. TNO was de coördinator van het onderzoek. Het consortium heeft vier jaar samengewerkt met gemeenten, waterschappen, de rijksoverheid en internationale partners om antwoorden te geven op praktijkvragen rond klimaatadaptatie.

Meer informatie Knowledge for climate/climateproofcities