Deltares werkt mee aan innovatieve dijkversterking rond meren

Gepubliceerd: 7 november 2014

Bij de Houtribdijk is een pilot van start gegaan die gaat vaststellen aan welke eisen een zandig voorland of vooroever moet voldoen bij een dijkversterking rondom een meer. Het is voor het eerst dat dergelijke condities bij een meer worden onderzocht. Deltares heeft meegewerkt aan het ontwerp en speelt een belangrijke rol bij de monitoring de komende vier jaar. De Houtribdijk loopt van Lelystad naar Enkhuizen en scheidt het IJsselmeer van het Markermeer. De pilot vindt plaats aan de zuidkant, halverwege de dijk bij Trintelhaven.

Goedkoper en duurzamer in aanleg
Een beplant voorland vermindert de golfslag tegen de dijk, waardoor de belasting op de dijk afneemt. De dijk zélf hoeft daardoor niet versterkt te worden. Dat scheelt kosten, want een zandig voorland of vooroever is goedkoper in aanleg en onderhoud dan een traditionele stenen dijkversterking. Bovendien is een natuurlijke oplossing duurzamer en vergroot het de natuurwaarden en recreatiemogelijkheden van een gebied.

Diverse situaties op waterveiligheid onderzocht
Voor de pilot is bij de Houtribdijk een proefsectie aangelegd van 500 meter. De proefsectie bestaat uit circa 85.000m³ zand, variërend in breedte en hoogte. Het wordt deels beplant met verschillende soorten vegetatie. Zo kunnen diverse situaties tegelijkertijd op hun bijdrage aan waterveiligheid worden onderzocht.

Veel belangstelling voor natuurlijke dijkversterkingen
Met de kennis die hier wordt opgedaan kan het concept straks op diverse locaties worden toegepast. Ellis Penning, projectleider bij Deltares: ‘Deltares gaat de gegevens van de monitoring evalueren. Op basis hiervan zal een model worden ontwikkeld waardoor de kennis breed toepasbaar wordt. Ook voor andere locaties kunnen dan zandige voorlanden veilig, stabiel en kostenefficiënt worden ontworpen. Nationaal maar ook internationaal is er veel belangstelling voor natuurlijke dijkversterkingen. De behoefte aan hoogwaterbescherming neemt toe, maar dan wel op een natuurlijke en duurzame manier.‘

Monitoring duurt vier jaar
De proefsectie bij de Houtribdijk wordt gedurende vier jaar gemonitord. In 2016 wordt een voorlopig antwoord gegeven op de vraag hoe een veilige, stabiele en kostenefficiënte vooroever van zand kan worden ontworpen. De definitieve en complete resultaten van de pilot zijn bekend in 2018.

Opdrachtgever
De pilot is in opdracht van Rijkswaterstaat. Het is onderdeel van het Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP-2) en hierbinnen één van de initiatieven op innovatief gebied. Het HWBP-2 is een samenwerkingsverband tussen de rijksoverheid en de waterschappen om op 88 plekken in het land afgekeurde waterkeringen op een sobere, doelmatige en robuuste wijze te versterken om zodoende Nederland te beschermen tegen overstromingen.

Samenwerking
De pilot wordt uitgevoerd door Ecoshape, een consortium van overheden, waterbouwbedrijven en kennisinstellingen (waaronder Deltares) dat streeft naar nieuwe vormen van waterbouw. Bij de pilot Houtribdijk zijn naast Deltares ook de baggerbedrijven Boskalis en Van Oord betrokken. Zij zijn verantwoordelijk voor de aanleg van de proefsectie.  Ingenieursbureau Arcadis vervult de rol van overall projectleider. Ook RoyalHaskoningDHV, HKV Lijn in Water en Alterra-WUR zijn onderdeel van het consortium.