Europese bodem staat onder druk; kennis delen helpt keuzes maken

Gepubliceerd: 22 februari 2019

De lidstaten van Europa beheren hun bodem op verschillende manieren. Deels omdat er geen juridisch Europees kader voor de bodem is maar ook omdat kennis en inzichten tot op heden onvoldoende zijn gedeeld. Deltares heeft in samenwerking met Europese landgebruik- en bodemonderzoekers het gebruik van de bodem in Europa tegen het licht van sociale opgaven en duurzaamheid gehouden.

De beschikbaarheid van land en bodem in Europa staat enorm onder druk. We hebben de bodem nodig voor huisvesting, voedsel- en biomassaproductie, waterbeheer, recreatie, biodiversiteit en cultuur. Maar onze bodem wordt ook bedreigd door bijvoorbeeld erosie, overstromingen, aardverschuivingen, verontreiniging, afdekking en verdichting.

Bouwplaats

Uit de analyse blijkt dat de schaal van bodemdegradatie in de EU aanzienlijk is. Op 22% van de bodems komen water- en winderosie voor, 45% van de minerale bodems hebben een laag organisch koolstofgehalte, drie miljoen locaties zijn vervuild en 32-36% is zeer gevoelig voor verdichting.

Geen standaardrecept, wel ingrediënten

Het is duidelijk dat we allemaal baat hebben bij een beter bodem- en landbeheer. Maar er is helaas geen standaardrecept voor. Wat goed bodem- en landbeheer is, hangt af van lokale omstandigheden en de benodigde ecosysteemdiensten. Niet alle Europese bodem- en landbeheerders zijn op de hoogte van de meerwaarde van duurzaam beheer of de gevolgen en kosten als dit niet gebeurt. De rapporten uit deze studie bieden hen inzicht in diverse aspecten van bodem- en landbeheer.

De rapporten van de onderzoekers:

· Tonen aan dat bodemdegradatie door niet-duurzaam beheer grensoverschrijdende aspecten heeft en gevolgen heeft voor de gezondheid van mens en ecosysteem

· Geven inzicht in de voordelen van en het overwinnen van belemmeringen voor het implementeren van duurzaam bodembeheer, evenals de sociaal-economische aspecten van bodembescherming

· Geven inzicht in het belang van het meenemen van bodemkwaliteiten bij ruimtelijke ordening; de ecosysteemdiensten van de bodem en hoe we ze kunnen gebruiken

· Laten het belang van (consistente en interoperabele) monitorings- en informatiesystemen voor bodem en het potentieel van aardobservatiemethoden zien

De rapporten (en policy briefs) zijn beschikbaar via deze site.

Noot:

SOILS4 EU is een driejarig project in opdracht van het directoraat-generaal Milieu van de Europese Commissie (Servicecontract nr. 07.0201 / 2016/742739 / SER / ENV.D.l,).

SOILS4EU produceert zes rapporten met wetenschappelijke achtergrondinformatie over een reeks van bodem(beleid) gerelateerde kwesties in Europa, drie policy briefs (beleidsrapporten), de organisatie van zes workshops en de ondersteuning bij updaten en levering van inhoud aan de Europese website en de wiki over bodemgerelateerde beleidsinstrumenten.

Het werk wordt uitgevoerd door: Deltares, Nederland (coördinator); lUNG Institute of Soil Science and Plant cultive, Poland; UFZ- Helmholtz Centrum voor milieuonderzoek Duitsland; IAMZ – Mediterranean Agronomic Institute of Zaragoza, Spanje; CSIC-EEAD Spaanse nationale onderzoeksraad – Estación Experimental de Aula Dei, Spanje.