Nieuwe dataset stelt wereldwijde overstromingsrisico’s nauwkeuriger vast

Gepubliceerd: 27 juni 2016

Extreme zeewaterstanden – die kunnen zorgen voor desastreuze overstromingen – zijn met meer nauwkeurigheid dan ooit vastgesteld in een nieuwe studie van Nederlandse onderzoekers (Vrije Universiteit Amsterdam en Deltares) in Nature Communications, dat vandaag gepubliceerd is. Deze methode draagt bij aan een betere inschatting van de risico’s waaraan de meer dan 600 miljoen bewoners in de laaggelegen kustzone wereldwijd zijn blootgesteld.

grid_mediteranean_area-01

Grote stap voorwaarts

Het onderzoek presenteert een mondiaal dataset met extreme waterstanden langs ‘s werelds hele kustlijn, genaamd de “Global Tide and Surge Reanalyis” dataset (GTSR). GTSR is de eerste mondiale dataset voor de kust dat is gebaseerd op een hydrodynamisch computermodel. Dit betekent een grote stap voorwaarts in begrijpen hoe gemeenschappen worden bedreigd door overstromingen. Op basis van de nieuwe extreme waterstanden constateren onderzoekers van het Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM) van de VU en kennisinstituut Deltares dat 76 van de ruim 600 miljoen mensen zijn blootgesteld aan een 1-in-100 jaar overstroming. Hoofdauteur Sanne Muis (IVM-VU) zegt: “Zolang de wereldbevolking blijft groeien en de zeespiegel blijft stijgen, neemt ook het aantal mensen dat potentieel is blootgesteld aan overstromingen toe. Om dit toenemend risico effectief te bestrijden zijn accurate gegevens over extreme waterstanden essentieel. We hebben de 1-in-100 jaar waterstanden online beschikbaar gemaakt om beleidsmakers zo te ondersteunen bij het ontwikkelen van geschikte adaptatiestrategieën, zoals het ophogen van dijken.”

Onmogelijke missie

Op regionale schaal wordt al vaak gebruik gemaakt van hydrodynamische computer modellen bij het berekenen van overstromingsrisico’s. Recente technologische innovaties hebben het mogelijk gemaakt om deze methode ook op mondiale schaal toe te passen. Het Global Tide and Surge Model (GSTM), ontwikkeld door coauteur Martin Verlaan van Deltares, is gebruikt om waterstanden te simuleren voor de periode van 1979-2014. Verlaan: “Toen ik voor het eerst begon te werken aan een mondiaal hydrodynamisch model, zeiden veel collega’s dat het een onmogelijke opdracht was. De afgelopen jaren is echter steeds meer rekenkracht beschikbaar gekomen, en hebben we ook de mondiale datasets gekregen die nodig zijn om deze modellen te draaien. Een grote impuls voor dit onderzoek was de lancering van Delft 3D software met de mogelijkheid om de modelresolutie lokaal te verhogen. Hierdoor heeft GSTM een uniek hoge resolutie bij de kust, terwijl het tegelijkertijd zeer efficiënt rekent.”

Bruikbaar in toekomstige studies

Validatie laat zien dat de gemodelleerde waterstanden zeer accuraat zijn, en dat de prestatie van GTSR vergelijkbaar is met die van veel regionale hydrodynamische modellen. De GTSR dataset kan daardoor gebruikt worden voor belangrijk onderzoek naar de maatschappelijke risico’s van overstromingen. GTSR kan ook essentieel zijn voor het beter in kaart brengen van de effecten van zeespiegelstijging. Het toepassen van GTSR kan mogelijk leiden tot andere inzichten in welke gebieden het meest bedreigd worden.