Nieuwe meettechniek verbetert aanpak dijkverbetering

Gepubliceerd: 16 november 2017

De kwaliteit van de dijk wordt niet alleen bepaald door de hoogte. De ondergrond is medebepalend. Waterschap Aa en Maas, ingenieursbureau Fugro en kennisinstituut Deltares ontwikkelden, onder de vlag van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, een nieuwe meettechniek die de waterdoorlaatbaarheid van die ondergrond in beeld brengt. De nieuwe techniek is genomineerd voor de landelijke waterinnovatieprijs.

Toepassing

De nieuwe meettechiek is eind 2014 al getest in Doeveren in de gemeente Heusden en  in 2016 langs de Rijn bij Lobith. Nu de meettechniek goed ontwikkeld is, kan deze landelijk worden toegepast. Aa en Maas begint hiermee in het urgente gebied voor dijkversterking Ravenstein-Lith.

Het probleem waterdoorlaatbaarheid

Een hoge mate van waterdoorlaatbaarheid kan leiden tot piping. Er is sprake van piping als er water onder de dijk door sijpelt en zand meeneemt. Als dit proces lang genoeg duurt, ontstaat een doorgaande verbinding (pijp) die de dijk kwetsbaar maakt. De dijk kan hierdoor zelfs bezwijken.

Water injecteren onder constante druk

De meettechniek is een afgeleide van de sondeertechniek die gangbaar is in de bouw; met kracht gaat een buis de grond in om de bodemopbouw te meten. Hier is nu een techniek aan toegevoegd om de waterdoorlaatbaarheid te meten. Dat gebeurt door water, onder constante druk, te injecteren via een membraam, dat kan tot wel 30 meter diep. Afhankelijk van de weerstand wordt de waterdoorlaatbaarheid bepaald en dus het risico op piping. Klei biedt bijvoorbeeld meer weerstand dan een zandige ondergrond.

Kostenbesparing en veiligheid

Op basis van de meettechniek kunnen waterschappen komen tot een doelmatiger ontwerp voor dijkversterking. Zo kan bijvoorbeeld een verhoging aan de achterzijde van de dijk, als de meetgegevens dat uitwijzen, voortaan minder zwaar en met minder ruimtebeslag worden uitgevoerd. Eerder werd waterdoorlaatbaarheid onder en achter een dijk amper onderzocht omdat de conventionele meettechniek complex en duur is of jaren lang gemonitord moet worden. De nieuwe meettechniek geeft relatief snel en goedkoop meer inzicht in de doorlatendheid van de ondergrond. En daarmee geeft de techniek een reëler beeld van risico op piping.

Nominatie landelijk waterinnovatieprijs

De meettechniek is  1 van de 3 genomineerde innovaties voor de landelijke waterinnovatieprijs, in de categorie veiligheid. Stemmen voor de publieksprijs kan tot en met 22 november.