Onderzoek naar beweging Rottum-eilanden

Gepubliceerd: 7 november 2014

De onbewoonde waddeneilanden Rottumerplaat, Rottumeroog en Zuiderduin verplaatsen door afslag van strand en aangroei van zand in zee, maar zullen de komende tientallen jaren niet verdwijnen. Dat blijkt uit onderzoek van Rijkswaterstaat en Deltares, die de ontwikkelingen van de eilanden sinds het eind van de jaren 80 in de gaten houden.

Analyse van Deltares

Deltares maakte de analyse aan de hand van diepte- en hoogtekaarten, die sinds de jaren 80 met lodingen van schepen (diepte van het water) en radaropnamen van vliegtuigen (hoogte van de eilanden) zijn gemaakt. Ook hebben morfologische experts van Deltares teruggekeken naar de historische ontwikkelingen vanaf 1500. De conclusie is dat de eilanden wel van uiterlijk veranderen, maar de komende decennia nog blijven bestaan. Rottumeroog en Rottumerplaat blijven gescheiden, want Het Schild, de geul tussen beide eilanden, groeit, in tegenstelling tot de eerdere ontwikkelingen. Rottumeroog wandelt zuidwaarts en oostwaarts. Rottumerplaat wandelt in oostelijke richting. Het eiland is in dertig jaar sterk van uiterlijk veranderd, maar qua volume even groot gebleven.

De westelijke washover van Rottumeroog na de stormvloeden van de winter in januari 2012: de duinen zijn afgevlakt en het zand is naar binnen gespoeld.

De westelijke washover van Rottumeroog na de stormvloeden van de winter in januari 2012: de duinen zijn afgevlakt en het zand is naar binnen gespoeld.

Natuurlijke dynamiek

De natuurlijke dynamiek leidt er onder andere toe dat delen van de eilanden, de zogeheten washovers, overstromen tijdens stormvloeden waarbij zand wordt afgezet. Ook heeft de wind vrij spel en blaast zand het eiland op. Zo worden de eilanden boven gemiddeld hoogwater hoger. Maar belangrijker is nog dat dit ook een prima plaats vormt voor de zeldzame pionierplanten om te groeien. De Rottums zijn daarmee zeldzame wijkplaatsen voor veel soorten flora en fauna geworden, beschermd door Nederlandse en Europese natuurwetten. Vooral de aantallen en soorten vogels zijn indrukwekkend.

Albert Oost (senior adviseur zee- en kustsystemen bij Deltares): “Hiermee krijgen we zicht  op wat er gebeurt als je kustbeheer in onbewoonde gebieden volledig loslaat. We zien dat deze eilanden zichzelf verjongen. Ze vormen daardoor de laatste schuilplekken voor een groep vogels en planten, die nergens anders naar toe kunnen”.

Kustviewer

Naast het onderzoek naar deze waddeneilanden, voert Deltares systematisch onderzoek uit naar de ontwikkelingen van de gehele Nederlandse kust. Kennis over het systeemgedrag en ervaring in het huidige kustbeheer vormen een belangrijke bijdrage aan het (toekomstig) kustbeleid. Om de kustgegevens breder toegankelijk te maken, heeft Deltares een openbaar toegankelijke database (genaamd Open Earth) en een Kustviewer ontwikkeld. Hiermee kan iedereen de ontwikkeling van de kust op een eenvoudig wijze bekijken.