Online tool visualiseert effecten van zeespiegelstijging op duinen

Gepubliceerd: 18 september 2019

Marieke Eleveld, kustexpert bij Deltares presenteerde aan duinbeheerders en kustbeheerders een nieuwe tool. De beheerders krijgen hiermee inzicht in het samenspel van kustlijnbeheer en dynamisch duinbeheer wanneer de zeespiegel stijgt of er een stevige storm opsteekt. De tool is onderdeel van het driejarige EU-project ENDURE, waarin onderzocht wordt hoe de klimaatbestendigheid van duinen kan worden verbeterd via natuurlijke processen.

De afgelopen decennia richtte onderzoek zich met name op de interactie tussen zee en kust tot aan de duinvoet. De nieuwe tool gaat een stap verder en laat ook de effecten van zeespiegelstijging op de duinen zien. Een noodzakelijke stap volgens dr. Eleveld wanneer je wilt dat duinen mee kunnen groeien met zeespiegelstijging en klimaatverandering het hoofd wilt bieden.

Meer zekerheid over de staat van de duinen bij zeespiegelstijging

In de afgelopen decennia heeft de zeereep, de eerste duinenrij vanaf het strand geprofiteerd van de zandsuppleties langs het Nederlandse strand. De wind nam een deel van dit zand mee en zette dit af op duinen waardoor de zeereep groeide. Traditioneel werden deze duinen gestabiliseerd door helmgras en kreeg het zand niet de kans om het achterliggende duingebied te beïnvloeden en het duingebied op een natuurlijke manier te verjongen. Vandaag de dag sturen duinbeheerders meer op dynamisch duinbeheer om de duinen levend en gezond te houden. Door verstuivingen worden de natuur- en landschappelijke waarden van het duingebied versterkt. Maar het is de vraag in hoeverre de duinen stand houden bij een stijgende zeespiegel? Met de tool kan je beoordelen wat er van de eerste duinenrij over is na een bepaalde zeespiegelstijging, stormvloed en golfoploop, en of we een verschuiving van het kustregime kunnen verwachten. Het helpt daarmee duin- en kustbeheerders na te denken over mogelijke op ecosysteem-.gebaseerde klimaatbestendige oplossingen in hun duingebied.

Online tool

De ENDURE-tool is een online tool. De tool combineert algemene morfodynamische concepten zoals de wet van Bruun en de Sallenger Storm Impact Scale, met golf en stormvloed reanalysis data (ERA5 en GTSR) om mogelijke toekomstige scenario’s voor duinkusten te illustreren. De tool is toegepast voor enkele lokale Nederlandse kustprofielen. ”Het is nu zaak om de tool door belanghebbenden te laten testen en feedback te krijgen”, aldus dr. Eleveld. “Daarnaast willen we de tool uitbreiden door gebruik te maken van profielen van andere zandige kusten in o.a. België, Frankrijk en Groot-Brittannië. Mijn droom is dat duin- en kustbeheerders de tool gebruiken om het gesprek te kunnen voeren over de mogelijkheden en onmogelijkheden van een veerkrachtig duin- en kustgebied.”

Een voorbeeld van het effect van zeespiegelstijging op de duinen met de ENDURE-viewer.

Zandduinen als adaptieve, levend zeewering

ENDURE is een driejarig INTERREG-programma waarin onderzocht wordt hoe kustduinen optimaal ingezet kunnen worden als adaptieve, levende zeeweringen. Het project wordt medegefinancierd door het EFRO via het Interreg 2-Zeeën programma.