Schouders onder nationaal kennisprogramma bodemdaling

Gepubliceerd: 7 april 2016

Door 1000 jaar bodemdaling ligt één derde van NL onder zeeniveau. We hebben te kampen met grote kostenposten als gevolg van bodemdaling. De grenzen van het systeem zijn bereikt blijkt ook tijdens het congres ‘Heel Holland zakt’ in Madurodam. Provincies, gemeenten, waterschappen en kennisinstituten pleiten voor een nieuwe gezamenlijke aanpak om de opgave het hoofd te bieden. Met een nationaal kennisprogramma en een nationale informatievoorziening bodemdaling willen zij hun schouders er onder zetten.

Innovatieprogramma met pilots voor goede wetenschappelijke basis nodig

Gilles Erkens, expert bodemdaling bij Deltares en verbonden aan de UU liet tijdens ‘Heel Holland zakt’ hoe verweven bodemdaling is met de Nederlandse geschiedenis, waarom we zakken en hoe groot het probleem is wereldwijd. Om beslissingen te nemen voor nu en in de toekomst is een goede wetenschappelijke basis nodig; inzicht in hoe het hele systeem – interactie water, grondwater en bodemopbouw – werkt. Aan welke knoppen kunnen we draaien en wat levert het op? Grote uitdaging is dat we  mm’s daling om moeten kunnen zetten naar euro’s. Hiervoor moeten we bodemdaling nauwkeurig meten, de mechanismen in het gebied beter begrijpen en onze voorspellingsmodellen hierop valideren. Daarnaast is het belangrijk om de maatregelen die we nemen te monitoren. Erkens pleit voor een centraal meetsysteem en een uitgebreid onderzoeks- en innovatieprogramma, waarbij in pilotprojecten maatregelen uitgetest kunnen worden.

Gouda gaat aan de slag met bodemdalingsopgave

Eén van die pilotprojecten is Gouda. De oude binnenstad van Gouda blijft jaarlijks zakken door de inklinkende zachte veenbodem. Omdat een groot aantal historische woningen en gebouwen uit de 16de tot de 20ste eeuw niet gefundeerd zijn en dus meezakken, is ook het waterpeil in de afgelopen eeuwen voortdurend verlaagd. Het nu nog verder verlagen geeft risico’s voor schade aan panden die met houten palen gefundeerd zijn.

bodemdaling start project living lab Gouda

Start van het Gouda Living Lab project. Inwoner van Gouda krijgt een peilbuis voor grondwatermetingen uitgereikt. Foto: Vincent Basler

Conventionele maatregelen voldoen niet meer bij het aanpakken van de opgaven waar Gouda voor staat. Het peilbeheer kan niet los van andere maatregelen worden gezien en een combinatie van maatregelen is nodig. Gouda gaat aan de slag met de bodemdalingsopgave en slaat de handen ineen met Deltares  en andere kennisinstellingen, het waterschap en Rioned.”De eerste stap is beter inzicht in hoe het hele systeem werkt”, vertelt Frans van de Ven, expert stedelijk waterbeheer bij Deltares. “Waarom zakt het en waarom wordt het nat? We onderzoeken de relatie tussen het grondwater, oppervlaktewater, riolering, verdamping, de bodemopbouw en de bodemdaling. Daarom gaan we bijvoorbeeld ook de (grond)waterstand meten onder verschillende woningen en in achtertuinen. Inwoners willen we vragen om ons daarbij te helpen.”