Verwachte archeologische vondsten in uiterwaarden in kaart gebracht

Gepubliceerd: 30 juni 2014

Online bekijken waar bekende archeologische vondsten zich bevinden in de uiterwaarden en waar deze worden verwacht. Dat is mogelijk geworden door de ‘ archeologische verwachtingskaart uiterwaarden rivierengebied’, die onlangs op internet is gepubliceerd.

Fysisch geografen van Deltares, de universiteit Utrecht en archeologen van de Rijksuniversiteit van Groningen hebben in deze kaart hun kennis gebundeld. Deltares had de leiding over het project en bracht kennis in over het veranderen van de loop van rivieren en het landschap vanaf het stenentijdperk tot nu. De verwachtingskaart is een belangrijk instrument bij toekomstige bouwactiviteiten in de uiterwaarden.

Minder kosten voor archeologisch vooronderzoek

De kaart bestrijkt de uiterwaarden van de Bovenrijn, Waal en Merwede van Lobith tot Gorinchem, Nederrijn en Lek van de Pannerdense Kop tot Schoonhoven, Gelderse IJssel van de IJsselkop (Westervoort) tot de IJsseldelta (Kampen) en Maas en Afgedamde Maas van Mook tot Woudrichem, inclusief de Bergsche Maas. Met de gegevens van de kaart kan er al in de planfase van bouwprojecten in deze gebieden rekening worden gehouden met (mogelijke) archeologische vondsten. Hierdoor kunnen waardevolle archeologische vondsten gerichter worden opgegraven, waardoor kosten voor archeologisch (voor)onderzoek worden verminderd.

Archeologische verwachtingskaart uiterwaarden rivierengebied

Archeologische verwachtingskaart uiterwaarden rivierengebied

Recente en nieuwe vondsten geborgd en beschikbaar

De kaart is van belang voor het programma Ruimte voor de Rivier. In Nederland krijgen rivieren meer ruimte, om ons land ook in de toekomst te beschermen tegen hoogwater. Tegelijkertijd willen we het rivierengebied zo aantrekkelijk mogelijk inrichten. Om dit mogelijk te maken verleggen we dijken, graven nevengeulen en verdiepen we uiterwaarden. Voor een deel is al een groot aantal archeologische bureau- en veldonderzoeken in dit gebied uitgevoerd. Deze zijn nu geborgd in de nieuwe verwachtingskaart. Daarnaast kunnen nieuwe vondsten worden toegevoegd, waardoor de kaart actueel blijft.

Verwachting over verschillende tijdperken

De verwachtingskaart verschilt van oudere versies in de opzet: de kaart vormt de output van een geautomatiseerd systeem. Het systeem is transparant in opzet en uitgebreid gedocumenteerd, zodat te achterhalen is op welke gronden de verwachtingen zijn verkregen. Een belangrijke toevoeging ten opzichte van eerdere producten is de differentiatie van de verwachting in verschillende tijdperken. In totaal zijn de verwachtingen voor negen verschillende tijdperken opgenomen; vanaf de tijd van de jagers-verzamelaars (sinds het begin van het Holoceen, 9500 v. Chr.) tot en met de nieuwe tijd (WO II cultuurhistorie, 20 ste eeuw).

De verwachtingskaart is gemaakt in opdracht van Rijkswaterstaat en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (OCW). Dit project maakt deel uit van de programma’s Eigenheid en veiligheid: zee, kust en rivieren uit de Visie erfgoed en ruimte (OCW) en Ruimte voor de Rivier (Rijkswaterstaat).