ANT – Natuurdoelen IJsselmeergebied onder druk

Natuurdoelen IJsselmeergebied onder druk

Het onderzoek ‘Autonome Neergaande Trends IJsselmeergebied’, (ANT) richtte zich op de haalbaarheid van de nu geldende Natura-2000 doelen voor tien soorten watervogels in het IJsselmeer, Markermeer en IJmeer.

perceel naar zee-ANT

Daling watervogelstand is veroorzaakt door menselijk handelen

Aanleiding voor het onderzoek was de neergaande trend van deze watervogels die in de jaren 90 werd ingezet. De opdracht was de oorzaak hiervan te achterhalen en te adviseren over maatregelen voor herstel in het kader van de huidige doelstellingen. Uit het onderzoek is gebleken dat de daling geen autonome trend is, maar te wijten is aan menselijke handelingen. Dit betekent dat er maatregelen mogelijk zijn om de watervogelstand te verbeteren.

 

Afname voedselaanbod belangrijkste oorzaak van de daling

Belangrijkste oorzaak van de daling is het afnemende voedselaanbod, dat sinds de jaren 60 door menselijk toedoen was vergroot. Door een succesvolle toepassing van de Kaderrichtijn Water (KRW) is de hoeveelheid voedingsstoffen voor algen en mosselen echter verminderd en daarmee de beschikbaarheid voor vogels. Het afnemende voedselaanbod komt met name door een daling van de aanvoer van fosfaat. Hierdoor is een natuurlijker stikstof- en fosfaatbalans ontstaan. Andere oorzaken zijn de invloed van de visserij, te weinig diversiteit door de kunstmatige inrichting en klimaatverandering.

perceel naar zee-ANT 2

 

Gerichte maatregelen nodig om optimale watervogelstand te realiseren

Omdat nu duidelijk is waarom de watervogelstand is gedaald, kunnen gerichter maatregelen worden ontworpen om bij het verminderde voedselaanbod en de huidige draagkracht van het natuurlijke systeem een optimale watervogelstand te realiseren (een zogenaamd TBES, Toekomst Bestendig Natuurlijk Systeem). Voor negen van de tien onderzochte soorten moeten maatregelen worden getroffen om de Natura-2000 doelen te halen. Bij drie soorten is er zelfs sprake van een urgente situatie omdat de internationale populatie hiervan afneemt.

 

Kosten van maatregelen lopen in de honderden miljoenen euro’s

De onderzoekers bevelen inrichtingsmaatregelen in het IJsselmeergebied aan, zoals het vergroten van land-waterovergangen en luw gelegen ondiepten, waardoor een meer diversiteit aan

habitats en soorten ontstaat en het systeem robuuster wordt. De kosten voor een samenhangend pakket maatregelen dat bijdraagt aan TBES lopen in de honderden miljoenen euro’s.