Beoordelen risico’s klimaatverandering en adaptatiemaatregelen voor wegen

Infrastructuur is belangrijk voor de mobiliteit in onze samenleving. Burgers, bedrijven en overheden vertrouwen erop dat ze continue gebruik kunnen maken van het wegennet. Maar extreme weersomstandigheden door klimaatverandering zijn ook van invloed op de betrouw- en beschikbaarheid van het wegennet. En juist omdat mobiliteit en het wegennet zo belangrijk zijn voor onze samenleving, moeten maatregelen om ze beschikbaar te houden op tijd genomen worden.

Eigenaren en beheerders van wegen krijgen te maken met veel onzekerheden als het gaat om het klimaat en de daarmee samenhangende sociaal-economische gevolgen. Immers, hoe houd je rekening met het effect op de mobiliteit en hoe neem je tijdig de juiste maatregelen?

Kennis over wegen, ondergrond en hydrologie

De kennis die Deltares heeft over risico’s en beheer, ontwerp van wegen, ondergrond en hydrologie, maar ook over de gevolgen van overstromingen en methoden voor klimaatadaptatie komen hierbij van pas. Het ROADAPT project werd toegekend in het kader van de “CEDR Call 2012 – Road owners adapting to climate change”. Het project past in de doelstelling om de beschikbaarheid van wegen tegen redelijke kosten maximaal te houden. Het RIMAROCC kader (risicomanagement voor wegen in een veranderend klimaat) werd in ROADAPT aangehouden. In dat kader wordt rekening gehouden met de oorzaak, effecten en gevolgen van aan weer gerelateerde gebeurtenissen en worden mitigerende maatregelen geidentificeerd. Deltares was al eerder bij RIMAROCC (2011) betrokken.ROADAPT heeft het RIMAROCC kader verder vertaald in praktische adaptieve methoden voor eigenaren en beheerders van wegen. Met als resultaat een integrale ROADAPT-RIMAROCC richtlijn.

roadaptfigure

Die richtlijn bevat de volgende onderdelen:

A Richtlijn voor het gebruik van (klimaat)voorspellingen

Deze richtlijn geeft achtergrondinformatie voor consistente op maat aangeleverde klimaatdata en informatie. Die komen uit studies naar de invloed het huidige en het toekomstige klimaat op het transnationale wegennet. Door de richtlijn worden ze bruikbaar voor nationale wegbeheerders.

B. Richtlijn voor het toepassen van de QuickScan methode voor het bepalen van risico’s van klimaatverandering voor wegen

Richtlijn B is een QuickScan methode waarmee voor zowel de korte als lange termijn een schatting wordt gemaakt van de belangrijkste risico’s van extreme weersomstandigheden. De quickscan maakt via een zogenoemde ‘teambuilding aanpak’ gebruik van de kennis en kunde die experts en praktikanten hebben over het geanalyseerde wegennet.

C. Richtlijn detailbeoordeling kwetsbaarheid van de infrastructuur

Richtlijn C biedt efficiënte instrumenten voor het vaststellen van risicovolle plekken in het wegennet. Door ROADAPT VA, een nieuwe “vulnerability assessment” is het op basis van een GIS omgeving mogelijk om algemeen beschikbare ‘open data’ te combineren met specifieke data.

D Richtlijn voor het uitvoeren van een sociaal-economische effectbeoordeling

Onderdeel D van de richtlijn richt zich op de sociaal-economische beoordeling. Hier worden methodes beschreven die het mogelijk maken om de gevolgen van gebeurtenissen als gevolg van klimaatverandering te evalueren. Dit gebeurt op het niveau van: weggedeelten, wegnetwerk en het getroffen gebied. Daarnaast wordt een kosten-batenanalyse van de adaptatiestrategieën gepresenteerd.

E. Richtlijn voor het kiezen van adaptatiestrategieën

Richtlijn E geeft een overzicht van adaptatiemaatregelen en helpt bij het kiezen van adaptatiestrategieën. Het kiezen van adaptatiestrategieën verloopt volgens een 10-stappen plan dat van toepassing is op tien specifieke klimaatverandering-gerelateerde bedreigingen.

Deltares was als coördinator van het ROADAPT project vooral betrokken bij het algemene raamwerk, de quickscan-methode en de aanpassingsopties. Het consortium bestond verder uit SGI (Zweden), KNMI (Nederland) en Egis (Frankrijk).