Onderzoek naar kansen voor energie uit oppervlaktewater

Het opwekken van thermische energie uit oppervlaktewater is duurzaam en kan bijdragen aan de waterkwaliteit. Deltares en IF Technology brengen de kansen voor het gebruik van energie uit oppervlaktewater in Nederland in beeld, in opdracht van het ministerie van I&M. De techniek om energie uit oppervlaktewater te halen en te koppelen aan bestaande WKO-systemen is voorhanden, maar wordt nog weinig gebruikt. Energieopwekking uit oppervlaktewater kan daarnaast de waterkwaliteit verbeteren. In de zomer wordt warmte onttrokken, wat de kans op bijvoorbeeld (blauw)algen en botulisme vermindert. Door in de winter kou te onttrekken, kan de techniek een bijdrage leveren aan de bevaarbaarheid van waterwegen.

Voor de koude vraag van gebouwen wordt het koelwater eerst sterk afgekoeld via de WKO-installatie en vervolgens een beetje verwarmd via het oppervlaktewater. Het netto-effect hiervan is dat de warmte uit oppervlaktewater zomers via warmtewisselaars opgeslagen wordt in de ondergrond om te kunnen gebruiken in de winter

Voor de koude vraag van gebouwen wordt het koelwater eerst sterk afgekoeld via de WKO-installatie en vervolgens een beetje verwarmd via het oppervlaktewater. Het netto-effect hiervan is dat de warmte uit oppervlaktewater zomers via warmtewisselaars opgeslagen wordt in de ondergrond om te kunnen gebruiken in de winter

Kansenkaart

Deltares en IF Technology inventariseerden op basis van onder meer het Deltamodel hoeveel warmte en koude er uit oppervlaktewater in Nederland onttrokken kan worden. Deze data zijn gecombineerd met de vraag naar warmte en koude in de buurt van oppervlaktewater en de aanwezigheid van WKO-installaties (via www.wkotool.nl). Dit levert een kansenkaart op waarmee in een oogopslag te zien is waar de inzet van energie uit oppervlaktewater grote potentie heeft. De kaart wordt in de loop van 2015 gepubliceerd, op termijn mogelijk ook als klikbare digitale editie.

In het grootste deel van NL kan meer dan 75% van de koude vraag geleverd worden via oppervlaktewater en opgeslagen worden in de ondergrond. De bodemcapaciteit is voldoende groot.

In het grootste deel van Nederland kan meer dan 75% van de koude vraag geleverd worden via oppervlaktewater en opgeslagen worden in de ondergrond. De bodemcapaciteit is voldoende groot.

Betaalbaar alternatief

De onderzoekers voerden ook een life cycle kostenberekening uit voor het toepassen van deze techniek. Daaruit blijkt dat gerekend over de hele levensduur gebruik van energie uit oppervlaktewater rendabeler is dan droge koelers en zonnecollectoren. Met de gegevens uit het onderzoek kan Rijkswaterstaat gebruikers faciliteren energie uit de hoofdwateren in Nederland te halen. Ook biedt het aanknopingspunten voor waterschappen om energie uit oppervlaktewater in te zetten in het smartpolderconcept van de Green Deal.