Duurzame bodemverbetering door ontwikkeling van kostenefficiënte, biogeochemische sanering

De afgelopen twintig jaar is er bij in-situ sanering voornamelijk vooruitgang geboekt vanuit technisch perspectief, met de nadruk op de gewenste interactie tussen saneringsmiddelen en vervuiling. Elk saneringsmiddel tast echter ook de “natuurlijke” bodemomstandigheden aan. Deze bijeffecten worden meestal alleen maar gezien als een obstakel voor de sanering. Blijvende effecten op de eigenschappen en het functioneren van de bodem spelen zelden een rol bij de keuze van de saneringsaanpak.

Deltares aan het werk, upsoil

In de onderzoeksrichting UPSOIL, onder leiding van Deltares, is gekeken naar een slimme combinatie van bestaande saneringstechnologieën met als onderliggend principe dat rekening gehouden wordt met deze bodemgerelateerde aspecten bij het opstellen van saneringsstrategieën. Deltares heeft zich voornamelijk gericht op de interactie tussen de saneringsaanpak, de vervuilingsomstandigheden en de kenmerken van het bodemsysteem gedurende de eerste actieve fase van de sanering waarbij het grootste deel van de vervuiling wordt verwijderd. De concepten zijn beproefd en de combinatie van saneringstechnologieën is bestudeerd in laboratorium- en praktijkproeven in vervuilde terreinen in Oostenrijk, België en Polen.

In het project was het de taak van Deltares om de experts te helpen de in totaal meest kostenefficiënte en duurzame aanpak te kiezen, obstakels voor de toepassing ervan weg te nemen, en de kosten van bodem- en grondwatersanering te verlagen. Deltares heeft tools geformuleerd waarmee milieudeskundigen kunnen besluiten welke saneringsaanpak ze moeten kiezen. Deze selectietools omvatten stroomschema’s, tabellen en figuren waarmee een evenwichtige toepassing van meervoudige technieken wordt bevorderd. Het evenwicht is gebaseerd op een integrale afweging van de vervuilingsomstandigheden, karakteristieken van het bodemsysteem en bodemfuncties. Een eerste serie tools helpt milieudeskundigen de meest duurzame en kostenefficiënte chemische oxidatietechnologie voor de actieve fase te kiezen. Aanvullende selectietools zijn beschikbaar voor het combineren van in-situ chemische en biologische saneringstechnologieën.

Enkele van de geleerde lessen tijdens het project konden niet worden gevangen in selectietools. Deze aan- en afraders zijn opgenomen in richtlijnen die de milieudeskundige kan toepassen bij de keuze van de geschikte technologie. Een van de belangrijkste boodschappen is dat uitgebreide laboratorium- en praktijkproeven voorafgaand aan praktische toepassing van vitaal belang zijn voor een kostenefficiënte sanering.