Werken aan gezonde rivieren en beken in REFORM

Het EU-project REFORM draagt bij aan een goede ecologische toestand van rivieren en beken in Europa. Rivieren en beken zijn essentieel voor het ecosysteem, maar toegenomen gebruik heeft de kwaliteit de afgelopen eeuw sterk beïnvloed. In 2000 vaardigde de EU de Kaderrichtlijn Water uit. Daarin staat dat de ecologische kwaliteit van het water overal in Europa eind 2015 goed moet zijn. Om lidstaten te helpen watersystemen beter in te richten, met oog voor het ecosysteem, is REFORM gestart (REstoring rivers FOR effective catchment Management). 26 kennisinstituten en partners uit 15 landen onderzoeken daarin betaalbare oplossingen voor het herstel van ecosystemen in beken en rivieren. Als coördinator zorgt Deltares ervoor dat opgedane kennis wordt omgezet in praktische tools.

Tagliamento. REFORM

Integrale aanpak

De ecologische kwaliteit van rivieren en beken is afhankelijk van veel factoren. De vorm, loop en inrichting van veel rivieren en beken zijn in de loop der tijd sterk aangepast. Onder meer omdat dat nodig was voor de hoogwaterveiligheid, scheepvaart, landbouw of waterkracht. Zulke aanpassingen, zoals kanalisering, peilbeheersing en barrières als sluizen, staan op gespannen voet met de ecologische kwaliteit. Binnen REFORM kijken we hoe verschillende beleidsterreinen geïntegreerd kunnen worden voor de beste aanpak. Eco-engineering speelt daarbij een grote rol. We kijken hoe we natuurlijke processen opnieuw de ruimte kunnen geven, terwijl we rekening houden met de sociaal-economische context. Bijvoorbeeld door bij een gekanaliseerde beek oeverbescherming te verwijderen of de oude loop bloot te leggen.

Heel Europa

De reikwijdte van REFORM omvat heel Europa: naast traagstromende laaglandrivieren in Nederland, Duitsland en Polen ook droogvallende rivieren in het Middellandse zeegebied, beken en rivieren in Scandinavië en snelle bergstromen in de Alpen en Schotland. REFORM biedt een palet aan tientallen verschillende herstelmaatregelen. De beste oplossing is in elke situatie anders en wordt bepaald door het karakter van de beek of rivier en de menselijke ingrepen in het stroomgebied.

WIKI en tools vrij toegankelijk

Alle kennis uit het REFORM-project is beschikbaar voor iedereen, bijvoorbeeld via de REFORM website. Daarin staan de uitgangspunten, voortgang en resultaten van diverse deelprojecten. Ook werken de partners in REFORM aan concrete tools die waterbeheerders en bestuurders direct kunnen inzetten. Zo is een protocol ontwikkeld om rivierherstelprojecten in te richten. Dit helpt overheden en organisaties om het beslistraject efficiënt te doorlopen. Met dit soort tools laten we het belang zien van beek- en rivierherstel en de voordelen voor mens, milieu en economie.