Broeikasgassen beter meten

Broeikasgasfaciliteit: inzicht in uitstoot van water- en bodemsystemen

De Nederlandse overheid wil klimaatverandering beperken door de broeikasgasuitstoot te verminderen. Er zijn Europese en internationale afspraken gemaakt om klimaatverandering tegen te gaan, zoals in het Klimaatakkoord van Parijs. Het uiteindelijke Europese doel is klimaatneutraal te zijn in 2050, Nederland heeft zich aan deze doelstelling gecommitteerd.

Vermindering van de uitstoot van broeikasgassen is noodzakelijk om klimaatverandering tegen te gaan. De uitstoot van broeikasgassen vanuit water- en bodemsystemen spelen hierin een belangrijke rol. Met de broeikasgasfaciliteiten kan gericht onderzoek gedaan worden naar de interactie tussen water, bodem & lucht en broeikasgasemissies.

Onderzoek naar broeikasgasemissies

Deltares doet op dit moment al onderzoek naar broeikasgasemissies en daaraan gerelateerde onderwerpen, waaronder naar emissies vanuit veengebieden, oppervlaktewater en de impact van baggeren en grondverzet. Met die kennis kunnen de effecten van ingrepen in water- en bodemsystemen op de broeikasgasbalans worden geanalyseerd en worden er passende maatregelen voorgesteld.

Met de subsidie voor het programma FTO Duurzaamheid, mogelijk gemaakt door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, wordt verder geïnvesteerd in hoogwaardige en toekomstbestendige faciliteiten en breidt Deltares het meten en monitoren van broeikasgassen in water en bodem uit naar een volwaardige broeikasgasfaciliteit.

Onze broeikasgasfaciliteit bestaat uit een uitbreiding van instrumenten in het Delta-lab (microschaal), apparatuur en mogelijkheden voor in-situmetingen (mesoschaal) en instrumenten voor metingen in het veld (macroschaal). Deze verzameling van specialistische apparaten en onderzoeksmethoden kan ingezet worden in verschillende situaties en projecten.

Met deze faciliteit krijgen wij en onze kennispartners meer inzicht in de oorsprong en de verspreiding van broeikasgasemissies. Naast de eerdergenoemde onderwerpen denken we aan onderzoek naar Nature-based Solutions, mangroves en kwelders, op de (Noord)zee maar ook naar koolstofvastlegging. De broeikasgasfaciliteit is daarmee net als onze andere faciliteiten nadrukkelijk niet alleen voor eigen onderzoek maar ook voor kennispartners, overheden en bedrijfsleven.

Onderstaand een greep uit de apparatuur van de broeikasfaciliteit en waarvoor wij die gebruiken.

Veld

Onze veldapparatuur stelt ons in staat om zowel onderzoek te doen naar lokale omstandigheden en de directe impact van ingrepen in het lokale systeem, maar juist ook naar langdurige effecten van dergelijke ingrepen.

Zo zijn we met onze op zonnepanelen werkende EC (eddy covariance) masten in staat om langdurig CO2 en CH4 fluxen te meten in afgelegen veenweide gebieden, terwijl we met zogenaamde ‘bubble traps’ juist de actuele samenstelling van gasbubbels kunnen onderzoeken door deze te ‘vangen’ en analyseren in ons Deltalab.

Delta-lab

In het Delta-lab kunnen we in een gecontroleerde setting onderzoek doen naar de interactie tussen water, bodem en lucht. We analyseren de chemische, elementaire en isotopische samenstelling van gassen, vloeistoffen en bodemmonsters in specifieke omstandigheden.

Daarmee kunnen we niet alleen de samenstelling en oorsprong van broeikasgassen zoals CO2, methaan en lachgas in kaart brengen, maar ook verklaren welke microbiële en chemische processen in water en bodem hier invloed op hebben.

Data

De bovengenoemde meetopstellingen leveren een enorme hoeveelheid data op die door ons FAIR worden opgeslagen. FAIR wil zeggen vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar.

Onderzoeksprogramma's en samenwerkingen

In het programma FTO-duurzaamheid werkt Deltares samen in een consortium bestaande uit TNO, Wageningen Research, RIVM, NLR, Naturalis, KNMI en Deltares aan onderzoek naar klimaatverandering, broeikasgasemissies en luchtvervuiling.

Met deze inzichten kunnen passende maatregelen en gerichte ingrepen voorgesteld worden, zoals in de volgende onderzoeksprojecten.

POKONABO: Potentiële Koolstofopslag in Natuur en Bodem

Het POKONABO-project is gericht op broeikasgasemissies en koolstofopslag binnen Nature‑based Solutions, zoals aangelegde wetlands. Op basis van meerjarige metingen wordt onderzocht hoe beheer kan bijdragen aan extra koolstofvastlegging.

NL2120

Het NL2120-programma is gericht op het toepassen van natuurlijke oplossingen, zoals het vernatten van veenweidegebieden, om Nederland klimaatadaptief en toekomstbestendig in te richten.

NOBV – Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen in Veenweidegebieden

Het NOBV is een langlopend onderzoeksprogramma, gecoördineerd door Deltares, waarin emissies uit veenweiden en de effecten van maatregelen op landelijke schaal in kaart worden gebracht. Het doel is om de CO₂‑uitstoot uit veengebieden met 1 miljoen ton te reduceren. Onderdeel van het programma is de ontwikkeling van geavanceerde modellen (SOMERS) voor nationale emissieramingen.

Ecoshape

Ecoshape is een samenwerkingsverband tussen publiek-private partijen gericht op het ontwikkelen van duurzame oplossingen voor waterbeheer in kust-, delta- en riviergebieden door gebruik te maken van natuurlijke processen (Nature based Solutions).

We blijven investeren

We investeren als Deltares ook de komende jaren nog in een hoogwaardige en toekomstbestendige broeikasgasfaciliteit voor Nederland. Dit doen we op basis van specifieke projectvragen bij het bedrijfsleven maar ook vanuit de kennisontwikkeling en behoeftes bij onze overheid.

Lees meer op onze expertisepagina Broeikasgasreductie.