Wereldwijde risico-indicatoren voor grondwater

Indicatoren voor grondwaterrisico’s op wereldschaal

In dit project zullen Deltares en de Universiteit Utrecht op wereldwijde schaal indicatoren leveren over grondwaterrisico’s en duurzaam grondwatergebruik onder huidig en historisch klimaat en sociaaleconomische omstandigheden. Deze zijn online gepresenteerd in de Aqueduct Water Risk Atlas van het World Resources Institute (WRI). De risico-indicatoren betreffen verdroging door dalende grondwaterstanden. De basis van de risico-atlas zal bestaan uit een aantal grote datasets die zijn berekend met een nieuw dynamisch wereldwijd grondwatermodel (De Graaf et al., 2013) bestaande uit twee lagen.

Het voordeel van dit grondwatermodel is dat het niet alleen de wereldwijde waterbalans analyseert, maar ook rekening houdt met transport van grondwater over grote gebieden en gedurende langere perioden. Het model stelt ons in staat te analyseren wat op korte en langere termijn de gevolgen zullen zijn van klimaatverandering, sociaaleconomische veranderingen en maatregelen. Multinationals, internationale financiers en humanitaire hulporganisaties zullen met behulp van deze indicatoren kunnen bepalen welke risico’s verbonden zijn aan nieuwe investeringen, bijvoorbeeld door veranderingen in de beschikbaarheid van water te voorspellen die invloed kunnen hebben op productieprocessen. Ook kunnen zo tijdig adaptiemaatregelen worden genomen.

Achteruitgang van de landbouw, industriële investeringsrisico’s en bodemdaling in steden

Ongeveer 98% van alle niet-bevroren zoetwatervoorraden bestaat uit grondwater. Een deel daarvan is opgeslagen in diepe bodemlagen waar het niet eenvoudig kan worden gewonnen of aangevuld. Het bereikbare grondwater is echter een veel gebruikte bron voor zowel drinkwater, industriewater en irrigatiewater, omdat het lokaal en zonder grote investeringen in infrastructuur kan worden gewonnen met behulp van kleine putten.

Bovendien is de kwaliteit van grondwater vaak beter dan die van oppervlaktewater. In veel delen van de wereld wordt meer grondwater gebruikt dan door de natuur wordt aangevuld, wat leidt tot sterke daling van de grondwaterstanden (meters per decennium). Hierdoor zal in de nabije toekomst grondwater op veel plaatsen onbereikbaar worden voor lokale boeren. Aangezien zie hiervan afhankelijk zijn, zou dit kunnen leiden tot achteruitgang van de landbouw. Verdroging onder steden in delta’s of rivierdalen kan daarnaast leiden tot sterke bodemdaling, met schade aan de infrastructuur tot gevolg en, zoals onlangs bleek in Jakarta, toenemend overstromingsrisico. Aangezien waterschaarste en overstromingen beide investeringsrisico’s veroorzaken, worden ze steeds belangrijker voor wereldwijd opererende bedrijven.

Kennis van grondwater, sleutel tot economische ontwikkeling

In veel onderzoeken naar waterschaarste is er slechts beperkt aandacht geschonken aan grondwater. Wij geloven dat grondwatervoorraden, zelfs de fossiele, en het gecombineerd gebruik van grondwater en oppervlaktewater de sleutel zijn tot de oplossing van het probleem van toekomstige waterschaarste bij een groeiende bevolking. Tot onze technologie ver genoeg is ontwikkeld om zowel minder water te gebruiken als om water van mindere kwaliteit tegen aanvaardbare kosten te gebruiken, kan grondwater dé sleutel zijn tot economische (agrarische en industriële) ontwikkeling in vele landen. Daarom is het noodzakelijk dat we onderzoeken hoeveel grondwater beschikbaar is, hoe lang men er in verschillende delen van de wereld mee kan doen, wat de mogelijkheden zijn voor kunstmatige aanvulling en welke hoeveelheden duurzaam gewonnen kunnen worden. Dit project is de eerste stap in het aanbieden van dergelijke informatie in de vorm vrij beschikbare gegevens op wereldschaal.