Slimmer dijken versterken met zetstenen

In Nederland worden jaarlijks tientallen kilometers dijk versterkt. In samenwerking met Rijkswaterstaat, de waterschappen en marktpartijen onderzoekt Deltares of zetstenen daarbij slimmer zijn in te zetten. Zetstenen zijn zware betonnen zuilen of blokken die dicht tegen elkaar aan op de dijk worden geplaatst. Ze voorkomen dat golven de dijk beschadigen. Het beter inzetten van zetstenen zorgt voor kostenbesparingen, is goed voor het milieu en geeft minder overlast in de omgeving. Met proeven in de Deltagoot onderzoekt Deltares hoe zetstenen optimaal zijn te benutten.

Hillblocks Deltagoot 2011 opgepoetst k (2)

Stabiliteit en oploop van golven testen

Het vergelijkend onderzoek bekijkt de stabiliteit van zetstenen bij hoge golven en de manier waarop zetstenen de oploop van golven remmen. Ze mogen niet uit hun verband raken of beschadigen als er golven op de dijk slaan. Dat testen gebeurt in de Deltagoot waar golven van bijna twee meter opgewekt kunnen worden. De zetstenen worden hierin op schaal getest. Met de kennis over de unieke eigenschappen van de verschillende types zetstenen kunnen we voor elke situatie het meest optimale ontwerp maken.

Nieuwe kennis moet leiden tot nauwkeuriger ontwerpen

De nieuwe kennis over de golfoploopremmende eigenschappen maakt het mogelijk om nauwkeuriger te ontwerpen. Met de uitkomsten kunnen we landelijke rekenmodellen optimaliseren.  Daardoor zijn mogelijk minder dijkverhogingen- en verbredingen nodig. Meer weten over de stabiliteit van verschillende zetstenen leidt ertoe dat beter is uit te rekenen hoe dik de laag zetstenen moet zijn. Als uit het onderzoek blijkt dat zetstenen meer aankunnen dan tot nu toe gedacht, kunnen ze met minder beton worden uitgevoerd. Ook hoeven dijken minder snel opnieuw versterkt te worden en blijven ze langer voldoen aan de veiligheidseisen. Dit betekent minder overlast voor mensen die direct achter de dijk wonen.

Samenwerking overheid en markt

Bijzonder aan het ‘Vergelijkend onderzoek zetstenen voor dijken’ is de intensieve samenwerking tussen overheid en marktpartijen. Deltares werkt voor dit onderzoek samen met:

  • Rijkswaterstaat
  • Wetterskip Fryslân
  • Waterschap Noorderzijlvest
  • Waterschap Hunze en Aa’s
  • Project Afsluitdijk
  • Projectbureau Zeeweringen
  • Diverse producenten van zetstenen

De drie noordelijke waterschappen gebruiken de resultaten om te komen tot kansrijke bestuurlijk gedragen oplossingen. Dit gebeurt binnen de ProjectOverstijgende Verkenning Waddenzeedijken van het Hoogwaterbeschermingsprogramma.