Klimaatverandering en de overdracht van ziekten – One Health PACT

Wereldwijd zijn er uitbraken van (nieuwe) infectieziekten. Dat hangt samen met bijvoorbeeld internationale handel en reizen, bevolkingsgroei, maar ook met klimaatverandering. In Nederland wonen relatief veel mensen en dieren bij elkaar in de buurt. In combinatie met het waterrijke landschap en warmere temperaturen maakt dat ons kwetsbaar voor uitbraken van infectie ziekten.

Omstandigheden die uitbreken van ziekten beïnvloeden

Deltares neemt deel aan een project van het One Health consortium (NCOH) onder leiding van Erasmus MC. Dit team focust zich op door vectoren (biologische dragers) overgedragen ziekten, bijvoorbeeld virussen die muggen overbrengen. Met de klimaatverandering komen er steeds meer exotische muggensoorten naar Europa en Nederland, en onder de juiste omstandigheden kunnen zelfs muggensoorten die hier voorkomen (tropische) virussen overdragen. De uitbraak van het Usutu-virus onder merels in 2016 toont aan dat we alert moeten zijn. Niet alleen in Nederland, Caribisch Nederland of Europa, maar wereldwijd.

Onderzoek in Nederland

De komende vijf jaar gaan 26 promovendi zich richten op factoren die uitbraken van door muggen overgedragen virusziekten kunnen beïnvloeden. Ze kijken naar veranderingen in vier scenario’s:

1)      klimaat,

2)      waterbeheer,

3)      landbouwmethoden en

4)      internationaal reizen en invoer.

Combineren van kennis maar ook onderzoeksmethodes

Partners van het NCOH werken in dit project samen met onderzoekers van Deltares, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA), evenals met de bloedbanken in Nederland en de Nederlandse Cariben. Hierdoor worden uitkomsten vertaald naar maatregelen zodat we beter voorbereid zijn op mogelijke uitbraak van ziekten. Door de unieke samenwerking kunnen ook onderzoeksresultaten uit andere projecten worden meegenomen. Zo komen burgerwetenschapsprojecten aan bod: initiatieven waarbij burgers en middelbare scholieren zijn betrokken. Die leveren gegevens over vogels, muggen en water, of er wordt gebruik gemaakt van reisapps zoals GGD reist mee en de ZIeKA-monitor.

Wat is de relatie met klimaatadaptatie

Deltares ontwikkelt duurzame oplossingen om het hoofd te bieden aan klimaatverandering, bijvoorbeeld het uitbreiden van uiterwaarden en het gebruik van natuurlijke waterberging. Maar wat zijn hierbij de gevolgen voor de menselijke gezondheid ? De uitkomst van dit multidisciplinaire onderzoek helpt om straks gezondheidsaspecten beter mee te nemen in het ontwerp van klimaatadaptatiemaatregelen. Ook over onze landsgrenzen heen.