Saint-Louis, gevangen tussen twee bedreigingen

Deltares werkt in het Senegalese Saint-Louis aan twee projecten om de bevolking tegen overstromingen van de Sénégal rivier en kusterosie aan zee te beschermen. “De problemen zijn groot, maar we hebben veel data verzameld om tot de beste oplossingen te komen”, zegt Pieter Koen Tonnon, senior adviseur bij Deltares.

 

Saint-Louis is gevangen tussen twee bedreigingen. De kustplaats in het noorden van Senegal ligt op een zandspit aan de monding van de Sénégal rivier, waar tijdens het natte seizoen overstromingen ontstaan door hoge rivierwaterstanden. Tegelijkertijd grenst de stad aan zee, waardoor ook stormen en golven voor overstromingen en  kusterosie zorgen aan de smalle, kwetsbare kust waar veel mensen wonen.

“Om het overtollige rivierwater sneller af te voeren, is in het verleden een doorsteek gemaakt van de rivier naar zee”, vertelt Pieter Koen. “Die doorsteek is echter ongecontroleerd gaan groeien, breder geworden en zich langs de kust gaan verplaatsen. Dat brengt weer extra problemen met zich mee. Dorpen zijn weggevaagd, de zoutwaterindringing is een probleem voor de irrigatie van gewassen en vissers kunnen door het indringen van zout water in de rivier geen zoetwatervis meer vangen. Zij wijken uit naar zee en dat leidt tot gevaarlijke situaties voor de vissers.” Met alle gevolgen van dien; veel vissers zijn al verdronken door de onvoorspelbare zee.

Meetcampagne

Deltares is twee jaar geleden begonnen met het opzetten van een environmental monitoring en modeling systeem. Met het uitvoeren van drie grote meetcampagnes is veel kennis opgedaan van de golven, stromingen en afvoer van de rivier. Pieter Koen: “De uitkomsten gebruikten we om modellen van het systeem op te zetten, om de effecten van golven en stormen te voorspellen. Momenteel beoordelen we alle opties om het gebied veiliger te maken en hoe je bijvoorbeeld de zoutindringing kan tegengaan.”

Een tweede project richt zich op het terugdringen van erosie aan de kust bij Saint-Louis. “Per jaar verliezen ze vier tot vijf meter kust, dat is veel. Terwijl daar veel mensen wonen.”

Het werk gebeurt in nauwe samenwerking met andere partijen, zoals de Wereldbank, financier van de projecten. “De Wereldbank heeft grote interesse in West-Afrika en heeft veel programma’s opgezet om de kusterosie en andere problemen in dat gebied tegen te gaan.” Deltares werkt ook samen met Egis Eau, een Franse consultant, en IHE. “Wij doen vooral de technische aspecten en modellering van de kustprocessen, de Fransen doen de riviermodellering en kijken naar de sociaaleconomische aspecten en kosten.”

Trainingen

Pieter Koen verwacht dat binnen een jaar de eerste maatregelen, zoals het versterken van de kust met vegetatie en noodsuppleties, plaatsvinden. Het bijzondere van dit project is verder dat Deltares kennis en kunde overdraagt aan plaatselijke partijen, waarbij ook de meetapparatuur en de modellen zijn overgedragen. “We hebben samen met IHE trainingen georganiseerd om de plaatselijke partijen op te leiden. Ze kunnen nu zelf monitoren en aan de slag met de modellen die door ons zijn ontwikkeld. Want hoe meer metingen en analyses ze zelf doen , des te beter ze de situatie daar begrijpen.”

Enabling Delta Life in Afrika

Dit project is een goed voorbeeld van ons werk om bij te dragen aan innovatieve en concrete oplossingen om het deltaleven nu en in de toekomst mogelijk te maken. Ons werk in Afrika is een belangrijk onderdeel van onze internationale betrokkenheid. Veranderingen in Afrika gaan snel en water in relatie tot klimaatverandering brengt ook belangrijke uitdagingen.  Als Deltares willen we onze bijdrage op het Afrikaanse continent versterken door samen met partners aan inclusieve en duurzame oplossingen te werken. Daarvoor is de focus op de regio vergroot in onze nieuwe strategisch agenda 2022-2026.

Meer weten over dit project? Neem dan contact op met Audrey Legat, Anouk de Bakker, Pieter Koen Tonnon of Dano Roelvink.