Informatiesystemen voor waterzekerheid

Het Global Water Partnership (GWP) definieert waterzekerheid als: ‘het potentieel van water zodanig benutten dat iedereen voldoende veilig en betaalbaar water ter beschikking heeft om schoon, gezond en productief te leven, terwijl ook het milieu wordt beschermd’. Bevolkingsgroei en economische groei in combinatie met klimaatverandering ondermijnen deze waterzekerheid echter in toenemende mate voor grote delen van de wereldbevolking.

Zo behoort de relatie tussen waterschaarste en de mogelijke gevolgen daarvan -zoals (onvrijwillige) migratie- tot de top 5 van mondiale risico’s voor vrede en veiligheid. Ook de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties -SDG 6 en 13- besteden nadrukkelijk aandacht aan waterschaarste en watermanagement.

Deltares ontwikkelt softwaretools en informatiesystemen die problemen met de waterzekerheid in kaart brengen. Doel is om de risico’s van zowel overstroming als droogte te kunnen verminderen middels effectief watermanagement. Daarbij wordt gekeken hoe grondwater, oppervlaktewater en waterverdeling zich tot elkaar verhouden. Ook maken we de maatschappelijke gevolgen van waterrisico’s voor bijvoorbeeld de landbouw-, energie en scheepvaartsector inzichtelijk. We stimuleren duurzaam watergebruik en verkennen de gevolgen van mitigatie- en adaptatiemaatregelen.

Big data

De vormgeving van onze informatiesystemen en tools wordt in toenemende mate beïnvloedt door de sterke toename van de beschikbare gegevens en de gedetailleerdheid van deze data. Daarnaast vragen klanten steeds vaker om open source software. Door goed gebruik te maken van de combinatie van lokale en mondiale bronnen en door slimme koppelingen tussen verschillende modellen mogelijk te maken, is Deltares in staat een besluitvormingsproces over mogelijke maatregelen om waterrisico’s te beperken op alle niveau’s -local to global en vice versa- te ondersteunen.

Collaborative modelling

Om de strategische plannen voor duurzame ontwikkeling te realiseren, is het essentieel om draagvlak voor de plannen te creëren. Onvoldoende of onvolledige kennis van de waterbeschikbaarheid en -bronnen leidt tot vaak tot onenigheid tussen de verschillende belanghebbenden; zoals overheden, industrie en landbouw. Collaborative modelling, oftewel samen modelleren, is een goede manier om dit soort situaties te voorkomen. Hierbij worden alle partijen uitgenodigd om deel te nemen aan een proces waarbij de gevolgen voor de waterverdeling van bepaalde maatregelen inzichtelijk worden gemaakt via computermodellen en visualisaties. Een goed voorbeeld hiervan zijn de zogenoemde dashboards, die de resultaten van bepaalde ingrepen snel en laagdrempelig in beeld brengen voor een breed publiek. 

 

Handleiding voor droogtetools

Voor het maken van masterplannen heeft Deltares een praktische handleiding en catalogus voor droogtetools ontwikkeld die klanten kan ondersteunen bij het implementeren en optimaliseren van hun integraal waterbeheer. Zo wordt in Nederland in opdracht van overheden en verschillende sectoren bijvoorbeeld gewerkt aan een hydrologisch instrumentarium, NHI genaamd. Op basis van open data van waterbeheerders en met open software wordt het Nederlandse watersysteem gedetailleerd in kaart gebracht en gesimuleerd en worden de gevolgen van eventuele ingrepen voor watergebruikers in onderlinge samenhang in beeld gebracht. Parallel daaraan wordt gewerkt aan een ‘quick scan water allocatie-tool’ die kan worden ingezet in het beleidsproces van Deltaprogramma Zoetwater dat continue in beweging is. Voor waterbeheer tijdens periodes van grote droogte, zoals in de zomer van 2018, ontwikkelde Deltares operationele voorspellingssystemen. Deze systemen worden regelmatig ge-update zodat ze voldoen aan de laatste inzichten, waardoor waterbeheerders altijd de beschikking hebben over de meest recente kennis.