Verhalenoverzicht

In een Fries weiland boren onderzoekers van Deltares tot twee meter diep in een veengrond om duizenden jaren aan landschapsgeschiedenis te onthullen. In het veld hopen Sanneke van Asselen en Gilles Erkens er achter te komen hoe de veenbodems zijn ontstaan en wat de veeneigenschappen zijn. Deze kennis is nodig om te begrijpen welke bodemprocessen onder welke omstandigheden optreden en hoe deze leiden tot bodemdaling en broeikasgasemissies.

In de experimentele faciliteiten onderzoekt Deltares hoe stenen bodembeschermingen rond de fundering van windturbines op zee zich gedragen bij stormen en getij. De resultaten helpen offshore windontwikkelaars hun ontwerpen efficiënter te maken. Pim van Steijn, expert op het gebied van bodembeschermingen en ontgronding bij Deltares: “Elk windmolenpark heeft een uniek funderingsontwerp en daardoor zijn eigen vragen.”

Wie in de testhal van Deltares naast het bassin staat, ziet een miniatuurversie van een nationaal icoon: de Oosterscheldekering op schaal 1:40. Tijdens proeven beukten golven tegen de gesloten schuiven of kolkt water tussen de pijlers, net als in de werkelijkheid. Ruim honderd sensoren registreerden alle denkbare krachten tot in detail. Waarom zou je deze kering op schaal nabouwen en welke inzichten levert dat op?

De Noordzee is het drukste zee natuurgebied van Europa. Met 250.000 scheepsbewegingen, rond de 2.600 operationele windturbines, honderden Natura 2000 gebieden en duizenden beroepsvissers is deze 570.000 vierkante km zee al best goed bezet. Door verschillende transities die op land worden afgesproken lijkt het er zeker niet rustiger op te worden. Wat betekent dit voor de kennisvragen?

Aan de oppervlakte lijkt de Waddenzee een tijdloos landschap van eb en vloed, wadplaten, geulen, vogels, zeehonden en kwelders. Maar onder die vertrouwde aanblik schuilt een wereld die voortdurend in beweging is en een zee aan data die helpen om die dynamiek te begrijpen.

Wat vandaag nog onmogelijk lijkt, kan morgen realiteit zijn. De digitale ontwikkelingen gaan razendsnel en bij Deltares bewegen we mee. Niet alleen door nieuwe technologieën toe te passen, maar ook door ze kritisch te doorgronden. Eén van de meest veelbelovende richtingen is het bouwen van uitlegbare Artificial Intelligence (AI)-modellen: systemen die complexe voorspellingen kunnen doen én inzicht geven in hun eigen redenering.

Wist je dat een groot deel van de oceaanbodem nog nooit in detail in kaart is gebracht? Terwijl we met Google Maps tot op straatniveau kunnen inzoomen, blijft de onderwaterwereld grotendeels onbekend terrein. Daar brengt Deltares samen met Europese partners verandering in, met behulp van satellieten, slimme algoritmes en een flinke dosis domeinkennis.

De Noordzee is uitgegroeid tot een strategisch knooppunt: druk bevaren én rijk aan duurzame energie, voedsel en natuur. Inzicht in wat de zee doet, is dan ook van levensbelang. Golfvoorspellingen spelen daarbij een sleutelrol. Ze helpen om scheepvaart veilig te houden, stormvloedkeringen goed te laten werken en offshore infrastructuur te beschermen. Maar hoe voorspel je een natuurkracht die voortdurend in beweging is?

"Er komt een golf op ons af", zegt Joost Breedeveld, expert weerbare infrastructuur bij Deltares. "In de komende jaren zullen steeds meer bruggen, sluizen, stuwen, gemalen en andere onderdelen van de waterwegen aan het eind van hun levensduur komen, in ieder geval op papier." Joost en zijn collega-experts Dick ten Hove van MARIN en Ad van ’t Zelfde van TNO ontwikkelen een kennisbank met tools die beheerders zoals Rijkswaterstaat helpen. Zij krijgen zo overzicht in de instandhoudingsopgave van natte kunstwerken, en een handelingsperspectief.

De druk op waterkwaliteit en gezondheid neemt toe. Door klimaatverandering, vervuiling en andere uitdagingen ontstaan nieuwe gezondheidsrisico’s in water. Deltares werkt binnen het expertisegebied Water, Bodem & Gezondheid aan projecten zoals BlueAdapt, TULIP en MOMENTUM, waarbij we kennis, modellen en praktische handvatten ontwikkelen om waterbeheerders en beleidsmakers te ondersteunen bij tijdig en effectief ingrijpen.

Zonder betrouwbare systemen, geavanceerde software en veilige data-infrastructuur kunnen onze onderzoekers hun werk niet doen. Het ICT-team van Deltares levert de noodzakelijke bouwstenen: van high-performance computing voor numerieke simulaties tot dataplatforms die FAIR-principes ondersteunen en samenwerking tussen disciplines mogelijk maken. Zo krijgen onze experts toegang tot data en rekenkracht om oplossingen te ontwikkelen voor urgente maatschappelijke vraagstukken. Leroy van Logchem is systeemarchitect. Wat drijft hem in zijn werk bij Deltares? We vroegen Leroy: “Wat is jouw reden?”

Tienduizenden huiseigenaren die op zwelgevoelige kleigrond wonen, lopen het risico op funderingsschade. Deze klei zwelt op bij regen en krimpt flink bij droogte, wat flinke schade veroorzaakt. Door de eigenschappen van deze voorheen onbekende kleisoorten te onderzoeken en de kracht ervan in kaart te brengen, legt Deltares de basis voor een risico-beoordelingssysteem.