Watervoorziening in verstedelijkende delta’s

Wereldwijd neemt de bevolking in steden fors toe. Deze steden hebben water en voedsel nodig, in veel gevallen afkomstig uit het achterland. Vooral in buitenlandse deltasteden is door toenemende vraag en gebrekkige infrastructuur water een probleem, zoals gebrek aan schoon drinkwater of overstromingen. Deltares werkt aan nieuwe oplossingen om deze verstedelijkende delta’s voor wat betreft de watervoorziening toekomstbestendig te maken. Daarbij hanteren we een integrale aanpak waarbij het achterland wordt ingezet om water bovengronds en ondergronds te bergen.

Open dag GO FRESH

Innovaties testen in proeftuinen

Klimaatverandering zorgt voor een toename in weersextremen. Dit, in combinatie met een gebrek aan mogelijkheden voor wateropslag leidt ertoe dat steden steeds meer te maken krijgen met overstromingen. Ook kunnen er problemen ontstaan met hitte en droogte wat kan leiden tot waterschaarste. Deltares doet onderzoek naar watersystemen en de waterketen in de stad. Met behulp van proeftuinen testen wij potentiele innovaties in de praktijk. Zo testen we in deze ‘living labs’ nieuwe manieren om zoet grondwater vast te houden in kustgebieden. Een goed voorbeeld is het project GO-FRESH (Geohydrological Opportunities Fresh Water supply) in Zeeland. In dat project zijn meerdere methoden ontwikkeld om de zoet water voorraad te vergroten in de ondergrond zodat voldoende water beschikbaar is voor voedselproductie gedurende droge perioden.

Watersysteem in kaart en oplossingen aandragen

Naast nieuwe maatregelen ontwikkelt Deltares operationele waterbeheersystemen (drought early warning systems) zodat er tijdig informatie beschikbaar is om te kunnen anticiperen op waterschaarste. Daarbij brengen we het watersysteem integraal in kaart, dus het oppervlaktewater in samenhang met de ondergrond. Met voorspellingen geven deze systemen inzicht in verwachte effecten voor de langere termijn, inclusief de economische gevolgen. Ten aanzien van water hebben buitenlandse deltasteden vaak te maken met een gebrek aan informatie. Deltares heeft daarom speciale software ontwikkeld die inzetbaar is in data-arme gebieden ter ondersteuning van probleemanalyse en ontwikkeling van oplossingen. Zo kan met een ‘rapid assessment tool for urban water supply’ snel worden aangegeven hoe het water stroomt en waar mogelijkheden zijn voor wateropslag . Dit instrument is onderdeel van een breder pakket aan instrumenten inzetbaar bij het ontwikkelen van maatregelenpakketten. Centraal in een duurzame aanpak daarbij is het vasthouden en slim benutten van neerslag en ondergrondse opslag (ASR:Aquifer Storage and Recovery).

Nieuw beleid nodig

Naast nieuwe technieken is er behoefte aan nieuw beleid en aan nieuwe regels in steden waar de watervoorziening wordt aangepast. In elke regio is sprake van andere governance-vraagstukken. Deltares werkt samen met veel partners, van kennisinstituut tot overheden. Bijvoorbeeld met het ministerie van Infrastructuur en Milieu dat het Water Mondiaal programma uitvoert. In veel gevallen zorgen wij voor de verkenning met een analyse en verschillende oplossingsrichtingen. Daarbij ligt de nadruk op het inzetten van de natuurlijke systemen, zoals de ondergrond en het opvangen van neerslag.